رشوه

رشوه در واقع یک مالیات پنهان و غیرقانونی است که در لایه‌های مختلف اداری و اقتصادی نفوذ می‌کند. وقتی سیستم‌های نظارتی ضعیف باشند یا قوانین پیچیده و دست‌وپاگیر شوند، افراد برای عبور از سدهای اداری یا گرفتن امتیازاتی مثل مجوزهای خاص، وام‌های بانکی رانتی یا نادیده گرفتن تخلفات ساختمانی، به پرداخت مبالغی خارج از تعرفه‌های رسمی روی می‌آورند. این پدیده باعث می‌شود که به جای شایستگی و رعایت قانون، قدرت مالی و ارتباطات غیرشفاف تعیین‌کننده نتیجه نهایی در پروژه‌های اقتصادی باشد.

در زندگی روزمره، رشوه باعث گران شدن کالا و خدمات می‌شود؛ برای مثال وقتی سازنده‌ای برای گرفتن تراکم غیرمجاز یا پایان‌کار ساختمانی رشوه می‌دهد، این هزینه را در نهایت روی قیمت نهایی هر متر مربع مسکن از خریدار می‌گیرد. همچنین، رشوه باعث می‌شود سرمایه‌گذار واقعی که نمی‌خواهد وارد این بازی غیرقانونی شود، از بازار خارج شده و جای او را کسانی بگیرند که با رانت و پرداخت‌های غیرقانونی، کیفیت کار را فدای سود شخصی می‌کنند. این روند در بلندمدت باعث کاهش اعتماد عمومی به نهادهای دولتی و بی‌ثباتی در فضای کسب‌وکار ایران می‌شود.