زیانگریزی
زیانگریزی یک خطای ذهنی است که میگوید وزنِ باخت در ذهن ما سنگینتر از برد است. به زبان ساده، غصه خوردن برای گم کردن یک میلیون تومان، بسیار بیشتر از خوشحالی برای پیدا کردن همان مبلغ است. این رفتار باعث میشود در بازارهای مالی به جای نگاهِ منطقی به آینده، به قیمتِ خریدِ خودمان بچسبیم و وقتی قیمتها پایین میآید، به امید بازگشتِ معجزهآسای قیمت، از فروش و خروجِ بهموقع خودداری کنیم. در اقتصاد ایران، این پدیده خودش را در بورس یا بازار خودرو و مسکن به وضوح نشان میدهد. بسیاری از افراد وقتی میبینند ارزش داراییشان کم شده، با جمله «تا نفروشم یعنی ضرر نکردهام» خودشان را فریب میدهند. این لجبازی با بازار باعث میشود سرمایه فرد برای ماهها یا سالها در یک داراییِ رو به سقوط قفل شود، در حالی که میتوانست با پذیرش یک ضرر کوچک، پولش را در جای بهتری سرمایهگذاری کند و از ارزشِ داراییاش در برابر تورم محافظت کند.
چرا الان مهم است
تازهدر روزهایی که ترس از دست دادن سرمایه در بورس باعث خروج سنگین نقدینگی شده و مقاومت در برابر تغییرات سهمیهبندی بنزین یا طرحهای بیمهای بالا گرفته، ردپای «زیانگریزی» بیش از همیشه پیداست. این رفتار نشان میدهد چرا ایرانیها حفظ وضعیت موجود را به سودهای احتمالی آینده ترجیح میدهند و ترس از ضرر، بیش از اشتیاق به سود، تصمیمات مالیشان را هدایت میکند.
آخرین اخبار با این مفهوم

نظرسنجی بنزین؛ آیا مردم واقعاً سهمیه فردی را انتخاب کردهاند؟
نظرسنجی بنزین نه یک همهپرسی، بلکه انتخابِ «کمهزینهترین» گزینه توسط مردم در میان سناریوهای محدود است.
۲۷ مرداد ۱۴۰۵
خروج ۱۲ هزار میلیارد تومانی حقیقیها از بورس؛ غلبه ترس بر تالار شیشهای
سقوط ۱۰۰ هزار واحدی بورس و خروج ۱۲ همتی پول حقیقی در دو روز، تحت تأثیر ترس از ریسکهای سیستماتیک.
۲۰ تیر ۱۴۰۵
چرا طرحهای تحول بیمه در ایران به بنبست میخورند؟ تحلیل موانع چهارگانه
مشکل بیمه در ایران کمبود ایده نیست، بلکه فرسودگی مقررات، تداخل نهادی و مقاومت ساختارهای سنتی در برابر اجرای تغییرات است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵