فوب
فوب (FOB) که مخفف «تحویل روی عرشه» است، مرز دقیق انتقال مالکیت و مسئولیت کالا از فروشنده به خریدار را تعیین میکند. وقتی قراردادی بر پایه فوب بسته میشود، فروشنده موظف است کالا را تا بندر کشور خودش حمل کرده و روی کشتی بارگیری کند. به محض اینکه کالا از لبه کشتی عبور کرد، مأموریت فروشنده تمام میشود و از آن نقطه به بعد، خریدار باید هزینه کرایه کشتی، بیمه بینالمللی و تمام خطرات احتمالی مسیر را به جان بخرد.
در اقتصاد ایران، عبارت «فوب خلیج فارس» بسیار شنیده میشود چون قیمت نفت، بنزین و محصولات پتروشیمی ما بر این اساس محاسبه میشود. برای شما به عنوان مصرفکننده، فوب یعنی اگر بازرگانی کالایی را «فوب چین» بخرد، قیمتی که در فاکتور میبیند شامل هزینه کشتی تا بندرعباس نیست. بنابراین اگر تنشهای سیاسی باعث گران شدن کرایه کشتی یا بیمه دریایی شود، قیمت موبایل یا لوازم خانگی در مغازههای تهران بالا میرود، حتی اگر قیمت خودِ آن کالا در کارخانه خارجی هیچ تغییری نکرده باشد.
چرا الان مهم است
تازهسودهای میلیاردی پالایشگاههایی مثل شبندر مستقیماً به نوسان نرخهای «فوب خلیج فارس» وابسته است. از آنجا که قیمت خرید نفت و فروش فرآوردههای این شرکتها بر اساس این شاخص در بنادر ایران محاسبه میشود، هر تغییری در آن میتواند دارایی سهامداران بورس را جابهجا کند و همین موضوع، علت اصلی تکرار این اصطلاح در گزارشهای مالی اخیر است.
آخرین اخبار با این مفهوم

جهش ۳۱۶ درصدی سود خالص شبندر؛ رکوردشکنی پالایشگاه بندرعباس در سال ۱۴۰۴
سود خالص پالایشگاه بندرعباس در سال ۱۴۰۴ با رشدی ۳۱۶ درصدی، بیش از سه برابر شد و به ۸۷۱ همت رسید.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵