کسری بودجه

کسری بودجه در ساده‌ترین تعریف یعنی دخلِ دولت با خرجش نمی‌خواند. تصور کنید خانواده‌ای ماهانه ۲۰ میلیون تومان درآمد دارد اما برای اجاره، غذا و هزینه‌هایش ۲۵ میلیون تومان خرج می‌کند؛ آن ۵ میلیون تومانِ اضافه، همان کسری است. دولت‌ها هم وقتی هزینه‌های سنگینی مثل حقوق کارمندان، یارانه‌ها و پروژه‌های عمرانی دارند اما نمی‌توانند از طریق مالیات یا فروش منابع به همان اندازه درآمد کسب کنند، دچار این ناترازی می‌شوند.

در اقتصاد ایران، کسری بودجه فقط یک عدد در لایحه‌های دولتی نیست، بلکه موتور اصلی تورم است. وقتی دولت پول کم می‌آورد و نمی‌تواند آن را از راه‌های سالم جبران کند، به روش‌هایی مثل قرض گرفتن از بانک مرکزی یا بانک‌های تجاری رو می‌آورد. این کار باعث تزریق پولِ بدون پشتوانه به جامعه می‌شود؛ یعنی پولِ بیشتری دنبال کالاهای محدود می‌دود و در نتیجه قیمتِ همه چیز، از گوشت و مرغ گرفته تا مسکن و خودرو، بالا می‌رود. در واقع، کسری بودجه مالیاتِ پنهانی است که به‌صورت تورم از جیب تمام مردم برداشت می‌شود.