اصل احتیاط

اصل احتیاط یک قانون نانوشته اما حیاتی در حسابداری است که می‌گوید بدبین بودن بهتر از خوش‌بینیِ بی‌جاست. بر اساس این اصل، اگر شرکتی احتمال بدهد در آینده با ضرری مواجه می‌شود، باید همین حالا آن را در حساب‌هایش پیش‌بینی و ثبت کند؛ اما اگر احتمال بدهد سودی نصیبش می‌شود، حق ندارد تا زمان واریز قطعی پول، آن را به عنوان درآمد گزارش کند. هدف این است که مدیران نتوانند با اعداد بازی کنند و وضعیت مالی شرکت را درخشان‌تر از واقعیت نشان دهند.

در اقتصاد ایران که نوسانات قیمت ارز و تورم بالاست، این اصل برای سهامداران بورس بسیار کلیدی است. به عنوان مثال، اگر یک شرکت پتروشیمی با احتمال جریمه بابت نرخ خوراک روبرو باشد، طبق اصل احتیاط باید این هزینه را در گزارش‌هایش بیاورد تا خریدارِ سهم بداند با چه ریسکی روبروست. بدون رعایت این اصل، شرکت‌ها ممکن است با ثبت سودهای خیالی و کاغذی، قیمت سهم را به صورت مصنوعی بالا ببرند و در نهایت باعث ضرر سرمایه‌گذارانی شوند که فریبِ ظاهرِ صورت‌های مالی را خورده‌اند.