تهاتر نفت
تهاتر نفت در سادهترین بیان، یعنی «کالا به کالا» کردن با تکیه بر بشکههای نفت. وقتی کشوری مثل ایران به دلیل تحریمهای بانکی نمیتواند پول حاصل از فروش نفت را به صورت ارزهای معتبر در حسابهای خود دریافت کند، با خریدار توافق میکند که به جای پول، کالاهایی مثل کالاهای اساسی، دارو یا حتی قطعات صنعتی دریافت کند. این کار باعث میشود جریان ورود کالا به کشور قطع نشود، اما دسترسی مستقیم دولت به ارز نقد برای مدیریت بازار را محدود میکند.\n\nاین موضوع مستقیماً روی کیفیت زندگی مردم اثر دارد؛ چون وقتی ارز نقد وارد خزانه نشود، بانک مرکزی قدرت کمتری برای مداخله و کنترل قیمت دلار در بازار آزاد دارد. برای مثال، در تهاتر با کشورهایی مثل چین یا هند، ایران ناچار است فقط از محصولات تولیدی همان کشورها انتخاب کند که ممکن است همیشه بهترین گزینه یا ارزانترین انتخاب نباشند. همچنین، استفاده از تهاتر برای پیشبرد پروژههایی مثل اتوبانسازی یا ساخت مسکن توسط شرکتهای خارجی، اگرچه زیرساخت ایجاد میکند، اما تأثیری در کاهش فوری تورم ناشی از کمبود ارز ندارد.
چرا الان مهم است
تازهموضوع تهاتر نفت با داغ شدن بحث تأمین بودجههای نظامی دوباره به صدر اخبار بازگشته است. وقتی دولت به جای پول نقد، نفت خام را برای تسویه بدهی یا تأمین هزینههای کلان به نهادها پیشنهاد میدهد، در واقع از دارایی ملی به عنوان واحد پول استفاده میکند. این روش که برای عبور از بنبستهای بانکی و تحریم اجرا میشود، مستقیماً بر سهم سفره مردم از درآمدهای نفتی اثرگذار است.
آخرین اخبار با این مفهوم

تکذیب تخصیص ۲۰ میلیون بشکه نفت به سپاه؛ دولت موظف به تامین بودجه نظامی است
سخنگوی سپاه ضمن تکذیب شایعه دریافت ۲۰ میلیون بشکه نفت، بر مسئولیت دولت در تامین بودجه دفاعی تاکید کرد.
۷ تیر ۱۴۰۵