ذی‌نفع نهایی

ذی‌نفع نهایی یعنی آن شخصی که در انتهای صف ایستاده و سود واقعی یک فعالیت اقتصادی به جیب او می‌رود. در دنیای ثبت شرکت‌ها، گاهی نام افرادی به عنوان مدیر یا صاحب سهم می‌آید که در حقیقت کاره‌ای نیستند و فقط نقش یک ویترین را بازی می‌کنند. ذی‌نفع نهایی کسی است که پشت این لایه‌ها پنهان شده، تصمیم‌های اصلی را می‌گیرد و کنترل واقعی شرکت را در دست دارد، حتی اگر هیچ ردی از نام او در ظاهرِ ماجرا نباشد.

در اقتصاد ایران، شناسایی ذی‌نفع نهایی راهی برای مبارزه با شرکت‌های صوری و فرار مالیاتی است. به عنوان مثال، وقتی فردی با استفاده از کد ملی دیگران یا ثبت شرکت‌های کاغذی، ارز دولتی دریافت می‌کند یا در مناقصات بزرگ برنده می‌شود، دولت با دنبال کردن ردِ ذی‌نفع نهایی می‌فهمد پول‌ها واقعاً به حساب چه کسی سرازیر شده است. شفاف شدن این چهره‌ها باعث می‌شود رانت‌خواری سخت‌تر شود و فضای کسب‌وکار برای مردم عادی و بخش خصوصی واقعی که قدرت پنهان‌کاری ندارند، عادلانه‌تر شود.