زیانگریزی
زیانگریزی یک خطای ذهنی است که میگوید وزنِ باخت در ذهن ما سنگینتر از برد است. به زبان ساده، غصه خوردن برای گم کردن یک میلیون تومان، بسیار بیشتر از خوشحالی برای پیدا کردن همان مبلغ است. این رفتار باعث میشود در بازارهای مالی به جای نگاهِ منطقی به آینده، به قیمتِ خریدِ خودمان بچسبیم و وقتی قیمتها پایین میآید، به امید بازگشتِ معجزهآسای قیمت، از فروش و خروجِ بهموقع خودداری کنیم. در اقتصاد ایران، این پدیده خودش را در بورس یا بازار خودرو و مسکن به وضوح نشان میدهد. بسیاری از افراد وقتی میبینند ارزش داراییشان کم شده، با جمله «تا نفروشم یعنی ضرر نکردهام» خودشان را فریب میدهند. این لجبازی با بازار باعث میشود سرمایه فرد برای ماهها یا سالها در یک داراییِ رو به سقوط قفل شود، در حالی که میتوانست با پذیرش یک ضرر کوچک، پولش را در جای بهتری سرمایهگذاری کند و از ارزشِ داراییاش در برابر تورم محافظت کند.
چرا الان مهم است
تازهخروج گسترده سرمایهگذاران از بورس نشان میدهد که در اقتصاد ایران، دردِ از دست دادن دارایی بسیار سنگینتر از لذتِ سود احتمالی است. این رفتار که «زیانگریزی» نام دارد، نهتنها باعث فرار از بازار سهام در روزهای منفی میشود، بلکه مانعی جدی در برابر پذیرش طرحهای بیمهای جدید است؛ جایی که ترس از هزینه کردن، جلوی مدیریت ریسکهای بزرگتر آینده را میگیرد.
آخرین اخبار با این مفهوم

خروج ۱۲ هزار میلیارد تومانی حقیقیها از بورس؛ غلبه ترس بر تالار شیشهای
سقوط ۱۰۰ هزار واحدی بورس و خروج ۱۲ همتی پول حقیقی در دو روز، تحت تأثیر ترس از ریسکهای سیستماتیک.
۲۰ تیر ۱۴۰۵
چرا طرحهای تحول بیمه در ایران به بنبست میخورند؟ تحلیل موانع چهارگانه
مشکل بیمه در ایران کمبود ایده نیست، بلکه فرسودگی مقررات، تداخل نهادی و مقاومت ساختارهای سنتی در برابر اجرای تغییرات است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵