سیاست صنعتی
همچنین: سیاستگذاری صنعتی، سیاستگذاری صنعتی
سیاست صنعتی در واقع نقشه راهی است که دولت برای چرخِ تولید کشور میکشد. در این رویکرد، دولت دیگر فقط ناظرِ بازار نیست، بلکه با انتخاب «برندهها»، منابع محدود کشور مثل بودجه، ارز دولتی و انرژی ارزان را به سمتِ صنایع خاصی میبرد. مثلاً دولت تصمیم میگیرد به جای حمایت عمومی از همه اصناف، تمرکز را روی توسعه فولاد یا صنایع نظامی و دانشبنیان بگذارد تا این بخشها به موتور محرک اقتصاد تبدیل شوند.
این سیاست مستقیماً روی قدرت خرید و کیفیت زندگی ایرانیها اثر دارد. وقتی دولت برای حمایت از صنعت خودرو، واردات را محدود یا تعرفه را سنگین میکند، در حال اجرای یک سیاست صنعتی است که باعث میشود انتخابهای شما محدود و قیمتها بالا برود. اگر این حمایتها منجر به تکنولوژی مدرن و شغل پایدار شود، به نفع جامعه است؛ اما اگر صرفاً به وابستگی دائمی آن صنعت به رانت و یارانه ختم شود، نتیجهاش هدر رفتن منابع ملی و گرانی کالا برای مصرفکننده نهایی خواهد بود.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با بحران ناترازی در صنایع بزرگی مثل پتروشیمی و بنبست در خودروسازی، بحث بر سر تغییر ریل از «حمایتهای رانتی» به «سیاست صنعتی هوشمند» داغ شده است. چالشهای جهانی مثل جنگ تجاری چین و غرب بر سر زنجیره تأمین و تردید درباره اولویتبندی بین صنعت یا خدمات، ایران را بر سر دوراهی انتخاب یک مدل توسعهایِ بومی و رقابتپذیر قرار داده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

پایان عصر صنعتیشدن؛ چرا اقتصادهای در حال توسعه باید به بخش خدمات تکیه کنند؟
مدلهای سنتی صنعتیشدن دیگر پاسخگو نیستند؛ توسعه آینده در گرو افزایش بهرهوری در بخش خدمات است.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
درسهای توسعه؛ کدام مدل اقتصادی برای ایران کارآمدتر است؟
توسعه اقتصادی نه در حذف دولت، بلکه در حاکمیت قواعد بازار و تضمین حقوق مالکیت نهفته است.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
تقابل بروکسل و پکن بر سر مالکیت معادن نیکل برزیل
بررسی خرید معادن نیکل برزیل توسط چین در اتحادیه اروپا، آزمونی برای امنیت زنجیره تأمین فولاد است.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
پایان عصر ظرفیتمحوری؛ ضرورت گذار از صنعت سیاسی به سیاست صنعتی در پتروشیمی
پتروشیمی ایران باید از توسعه کمی و پروژهمحور به سمت خلق ارزش افزوده و معماری صنعتی حرکت کند.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵درسهای ایتالیا برای صنعت خودروی ایران: چگونه از زنجیره تأمین محافظت کنیم؟
اروپا برای حفظ زنجیره تأمین در برابر چین تعرفه میخواهد؛ ایران باید مونتاژ را با عمق ساخت داخل جایگزین کند.
۱۹ شهریور ۱۴۰۵
چرا غرب در برابر مدل صادراتمحور چین متحد شده است؟
ناترازی تجاری و رقابت فناورانه چین، کشورهای غربی را به سمت همگرایی علیه مدل صادراتمحور پکن سوق داده است.
۱۹ شهریور ۱۴۰۵پایان عصر تجارت آزاد؛ چرا دولتها دوباره به حمایت از تولید داخلی روی آوردهاند؟
دولتها با اولویتدهی به امنیت اقتصادی، تجارت آزاد را به نفع سیاستهای صنعتی و حمایت از تولید داخلی کنار میگذارند.
۱۸ شهریور ۱۴۰۵
جنگ خاموش؛ رقابت چین و آمریکا برای تسلط بر عناصر نادر خاکی
رقابت چین و آمریکا بر سر عناصر نادر خاکی، نبردی استراتژیک برای کنترل زنجیره تامین صنایع آینده است.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵درسهای حمایتگرایی آمریکا از خودروهای چینی برای صنعت خودروی ایران
آمریکا برای حفظ امنیت و صنعت خود، واردات خودروهای متصل چینی را محدود میکند؛ درسی برای سیاستگذاری خودرو در ایران.
۱۶ شهریور ۱۴۰۵
معمای ناترازی تجاری جهان: چه کسی هزینه تعدیل اقتصادی را میپردازد؟
ناترازیهای تجاری جهانی به بنبست رسیده و رقابت قدرتها بر سر انتقال هزینههای تعدیل، ریسک بحران را افزایش داده است.
۱۱ شهریور ۱۴۰۵
فرصت پساتحریم؛ چرا رفع تحریمها بهتنهایی توسعهساز نیست؟
رفع تحریمها فرصت است، نه توسعه؛ توسعه واقعی نیازمند اصلاحات ساختاری و نهادی در داخل کشور است.
۹ شهریور ۱۴۰۵
سیاستزدگی در تنظیمگری؛ چرا قوانین ضدانحصار و محیطزیستی به بیراهه رفتهاند؟
قوانین ضدانحصار و مقررات دولتی به جای حمایت از مصرفکننده، به ابزاری برای سیاستمداران و وکلا تبدیل شدهاند.
۶ شهریور ۱۴۰۵
نظم نوین فضایی آمریکا؛ چرا ایران و اروپا باید استراتژی خود را تغییر دهند؟
آمریکا با تجاریسازی فضا، استانداردهای جدیدی تعریف کرده که اروپا و ایران را به بازنگری در استراتژیهای فضایی وامیدارد.
۶ شهریور ۱۴۰۵
چرا اروپا در رقابت صنعتی از چین عقب ماند؟
اروپا برای جبران عقبماندگی صنعتی از چین، درگیر چالشهای حکمرانی و اختلاف بر سر مداخلات دولتی است.
۶ شهریور ۱۴۰۵
قطبنمای رشد؛ چرا صادرات نفت برای توسعه ایران کافی نیست؟
رشد پایدار نیازمند تغییر سبد صادراتی به سمت محصولات پیچیدهتر است، نه فقط افزایش حجم صادرات.
۲۸ مرداد ۱۴۰۵
چرا سند جدید خودرو، گرهای از صنعت باز نمیکند؟
مشکل صنعت خودروی ایران کمبود سند نیست، بلکه ناتوانی در اجرای سیاستها و مداخلات دولتی است.
۲۳ مرداد ۱۴۰۵
استراتژی تریلیون دلاری چین برای تسخیر بازار هوش مصنوعی
چین با هدایت پساندازهای کلان به سمت هوش مصنوعی، در حال تغییر مدل تامین مالی برای رقابت با آمریکا است.
۲۰ مرداد ۱۴۰۵
ضرورت تدوین سناریوهای راهبردی برای آینده صنعت فولاد ایران
همایش تخصصی فولاد بر ضرورت تدوین سناریوهای راهبردی برای مقابله با چالشهای آینده صنعت تأکید کرد.
۱۹ مرداد ۱۴۰۵
چرا رشد اقتصادی هند برای جوانان این کشور شغل ایجاد نمیکند؟
رشد اقتصادی هند به دلیل سیاستهای نادرست و ضعف در ایجاد مشاغل باکیفیت، به بحران بیکاری جوانان منجر شده است.
۱۷ مرداد ۱۴۰۵
خیز ترامپ برای استقلال معدنی: سرمایهگذاری ۳ میلیارد دلاری برای کاهش وابستگی به چین
آمریکا با سرمایهگذاری ۳ میلیارد دلاری در زنجیره مواد معدنی، به دنبال قطع وابستگی استراتژیک به چین است.
۱۷ مرداد ۱۴۰۵