فوب خلیجفارس
فوب خلیجفارس در واقع قیمتِ دمِ درِ کارخانه برای نفت و فرآوردههای نفتی در منطقه ماست. وقتی میگوییم قیمت کالایی فوب است، یعنی فروشنده فقط هزینه رساندن کالا به عرشه کشتی در بنادری مثل ماهشهر یا بندرعباس را میپردازد و از آن لحظه به بعد، تمام مسئولیت و هزینههای جابهجایی در دریا و بیمه تا مقصد نهایی با خریدار است. این عدد به عنوان یک قیمت مرجع، مبنای اصلی تجارت انرژی در خاورمیانه شناخته میشود.
این اصطلاح مستقیماً با جیب ایرانیها و سود و زیان شرکتها گره خورده است؛ چون دولت برای تعیین قیمت بنزین، گازوئیل و حتی نرخ خوراک کارخانههای پتروشیمی در بورس، نگاهش به قیمت فوب خلیجفارس است. مثلاً وقتی قیمت فوب بالا میرود، فاصله قیمت بنزین یارانهای در ایران با قیمت واقعی آن در منطقه زیاد میشود که میتواند مقدمهای برای تغییر سیاستهای حمایتی یا فشار به بودجه عمومی باشد. در واقع، فوب خطکشی است که نشان میدهد داراییهای ملی ما در بازار جهانی چقدر ارزش دارند.
چرا الان مهم است
تازهبا تشدید ناترازی بنزین و شکست طرحهای مدیریت مصرف، بحث بر سر قیمت واقعی سوخت دوباره داغ شده است. «فوب خلیجفارس» همان خطکشی است که فاصله میان قیمت بنزین در پمپبنزینهای ایران و ارزش صادراتی آن را نشان میدهد؛ شکافی عمیق که ریشه اصلی قاچاق و بحران فعلی تأمین انرژی در کشور محسوب میشود.
آخرین اخبار با این مفهوم
بحران بنزین؛ چرا طرح کرمان شکست خورد و ناترازی انرژی به کجا میرسد؟
توقف طرح بنزین کرمان، نمادی از چالش دولت در مدیریت ناترازی انرژی بدون ایجاد شوک اجتماعی است.
۲۳ مرداد ۱۴۰۵