قیمتساز
قیمتساز کسی است که فرمانِ قیمت در دست اوست. در یک بازار رقابتی، قیمت بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود، اما قیمتساز آنقدر بزرگ یا انحصاری است که خودش برچسب قیمت را میزند. این قدرت معمولاً زمانی ایجاد میشود که رقیب جدی وجود نداشته باشد یا یک نهاد، بخش بزرگی از منابع را در اختیار بگیرد. در واقع، قیمتساز به جای اینکه منتظر بماند تا ببیند بازار چه قیمتی را تعیین میکند، خودش نرخ را به بازار دیکته میکند. قیمتساز بودن در اقتصاد ایران اغلب با انحصار گره خورده است؛ مثلاً وقتی واردات خودرو محدود است، خودروساز داخلی قیمتساز میشود و شما مجبورید هزینهای بسیار بالاتر از ارزش واقعی خودرو بپردازید. این یعنی قیمتساز میتواند بدون ترس از دست دادن مشتری، تورم را به سفره شما تحمیل کند، چون جایگزین دیگری برای کالا یا خدمات او ندارید و قدرت چانهزنی از شما سلب شده است.
چرا الان مهم است
تازهبا قدرت گرفتن چین در بازار نفت و تبدیل شدن از یک مصرفکننده صرف به وزنه تعیینکننده قیمت، مفهوم «قیمتساز» برای ایرانیان اهمیت دوچندان یافته است. از آنجا که بخش بزرگی از درآمد ارزی و ثبات ریال به فروش نفت به این شریک تجاری وابسته است، تغییر توازن قدرت در بازارهای جهانی مستقیماً بر بودجه کشور و ارزش داراییهای ما اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم
چین؛ چگونه از بحران نفت هرمز به قدرت تعیینکننده بازار تبدیل شد؟
چین با مدیریت استراتژیک ذخایر و واردات، از شوک نفتی هرمز برای تثبیت جایگاه خود بهعنوان بازیگر اصلی بازار استفاده کرد.
۳ مرداد ۱۴۰۵