قیمت سر به سر نفت
قیمت سر به سر نفت یعنی نقطهای که در آن درآمد حاصل از فروش هر بشکه نفت، دقیقاً با هزینههای آن برابر میشود. در اقتصاد ایران، ما با دو نوع قیمت سر به سر روبرو هستیم: یکی هزینه استخراج که صرف تولید میشود و دیگری که حیاتیتر است، «قیمت سر به سر بودجهای» نام دارد؛ یعنی نفت باید با چه قیمتی فروخته شود تا دولت بتواند تمام خرجهای سالانهاش، از حقوق کارمندان و بازنشستگان گرفته تا پروژههای عمرانی را بدون استقراض پوشش دهد.
وقتی قیمت جهانی نفت یا مقدار صادرات ایران به دلیل تحریمها افت میکند و به زیر این قیمت میرسد، دولت با چاله بزرگی به نام کسری بودجه روبرو میشود. برای جبران این چاله، دولتها معمولاً یا به سراغ چاپ پول و استقراض از بانک مرکزی میروند یا مجبور به تغییر نرخ ارز میشوند که هر دو مسیر مستقیماً باعث گران شدن کالاها و کاهش قدرت خرید شما میشود. در واقع، فاصله گرفتن قیمت بازار از قیمت سر به سر، زنگ خطری برای شروع موجهای تورمی در زندگی روزمره ایرانیان است.
چرا الان مهم است
تازهتنشهای اخیر در خلیجفارس، مدلهای اقتصادی منطقه را با چالش هزینههای پیشبینینشده روبرو کرده است. در این شرایط، «قیمت سر به سر نفت» برای ایران حیاتیتر میشود؛ چرا که مشخص میکند در میانه فشارهای ژئوپلیتیک، هر بشکه نفت باید با چه قیمتی فروخته شود تا بودجه دولت از تراز خارج نشده و معیشت مردم با کسری بودجه و تورمِ ناشی از آن تهدید نشود.
آخرین اخبار با این مفهوم

شوک ژئوپلیتیک به مدل اقتصادی خلیج فارس؛ پایان عصر طلایی «امنیت تضمینشده»؟
جنگ اخیر، مدل اقتصادی «دبیمحور» را در خلیج فارس به چالش کشیده و کشورها را به بازنگری در استراتژیهای تنوعبخشی واداشته است.
۵ تیر ۱۴۰۵