کسری بودجه
همچنین: کسری مالی
کسری بودجه در سادهترین تعریف یعنی دخلِ دولت با خرجش نمیخواند. تصور کنید خانوادهای ماهانه ۲۰ میلیون تومان درآمد دارد اما برای اجاره، غذا و هزینههایش ۲۵ میلیون تومان خرج میکند؛ آن ۵ میلیون تومانِ اضافه، همان کسری است. دولتها هم وقتی هزینههای سنگینی مثل حقوق کارمندان، یارانهها و پروژههای عمرانی دارند اما نمیتوانند از طریق مالیات یا فروش منابع به همان اندازه درآمد کسب کنند، دچار این ناترازی میشوند.
در اقتصاد ایران، کسری بودجه فقط یک عدد در لایحههای دولتی نیست، بلکه موتور اصلی تورم است. وقتی دولت پول کم میآورد و نمیتواند آن را از راههای سالم جبران کند، به روشهایی مثل قرض گرفتن از بانک مرکزی یا بانکهای تجاری رو میآورد. این کار باعث تزریق پولِ بدون پشتوانه به جامعه میشود؛ یعنی پولِ بیشتری دنبال کالاهای محدود میدود و در نتیجه قیمتِ همه چیز، از گوشت و مرغ گرفته تا مسکن و خودرو، بالا میرود. در واقع، کسری بودجه مالیاتِ پنهانی است که بهصورت تورم از جیب تمام مردم برداشت میشود.
چرا الان مهم است
تازهکسری بودجه این روزها با گره خوردنِ معیشت به درآمدهای نفتی دوباره داغ شده است؛ وقتی افزایشِ اعتبار کالابرگها معطلِ پول نفت میماند یا ناترازیِ عمیقِ صندوقهای بازنشستگی به بنبست میرسد، دولت مجبور میشود شکافِ بین دخل و خرجش را با روشهایی پر کند که مستقیم روی تورم و ارزشِ داراییهای مردم اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم
بنزین ۱۰ هزار تومانی؛ مسکنی بیاثر بر پیکر کسری بودجه و قاچاق
افزایش قیمت بنزین به ۱۰ هزار تومان، در برابر کسری بودجه و قاچاق سوخت، مسکنی بیاثر است.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
وعده دولت برای افزایش کالابرگ از نیمه مهر و چالش کسری ۳۱۰ همتی مالیات
دولت وعده افزایش کالابرگ از نیمه مهر را داد و از کسری ۳۱۰ همتی در درآمدهای مالیاتی خبر داد.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
راهنمای خرید خودروهای وارداتی: چگونه در بازار پرچالش امروز فریب نخوریم؟
برای خرید خودروی وارداتی، از قراردادهای بلندمدت پرهیز کنید و فقط خودروهای موجود در کشور را بخرید.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
چرا رشد اقتصادی به تنهایی حریف کوه بدهیهای آمریکا نمیشود؟
رشد اقتصادی ۳ درصدی آمریکا برای پوشش هزینههای فزاینده بازنشستگی و بهره بدهیها کافی نیست.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵چرا تولید هر خودرو ۶۰۰ میلیون تومان زیان به بار میآورد؟
قیمتگذاری دستوری و تعرفههای سنگین، صنعت خودرو را با زیانهای کلان و رانتهای گسترده مواجه کرده است.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
تله زمین رایگان؛ چرا مسکن ملی به جای شهر، خوابگاه میسازد؟
سیاست «زمین رایگان» با نادیده گرفتن هزینههای سنگین زیرساختی، به جای شهرسازی، منجر به ایجاد خوابگاههای فاقد امکانات شده است.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
وعده ۵ هزار دلاری ترامپ؛ از جیب مالیاتدهندگان یا تعرفههای گمرکی؟
وعده ۵ هزار دلاری ترامپ به شهروندان آمریکایی با ابهام در تأمین مالی و نگرانی از افزایش بدهی ملی همراه است.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
پایان دوران پول ارزان؛ چرا نرخ بهره آمریکا دیگر به سطوح گذشته بازنمیگردد؟
دوران پول ارزان به پایان رسیده و نرخهای بهره بالا به دلیل تغییرات ساختاری، ماندگار خواهند بود.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
درسهای توسعه؛ کدام مدل اقتصادی برای ایران کارآمدتر است؟
توسعه اقتصادی نه در حذف دولت، بلکه در حاکمیت قواعد بازار و تضمین حقوق مالکیت نهفته است.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
موتورهای محرک و ریسکهای پیشروی بورس تهران در مسیر صعود
بورس تهران با تکیه بر عوامل بنیادی در مسیر صعود است، اما ریسکهای سیاسی و ساختاری همچنان مسیر آن را تهدید میکنند.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
وعده ۵ هزار دلاری ترامپ؛ تله انتخاباتی یا موتور تورمزا؟
وعده ۵ هزار دلاری ترامپ به شهروندان آمریکایی، با وجود جذابیت سیاسی، به دلیل ماهیت تورمزای آن با انتقادات شدید اقتصادی مواجه است.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
چرا سود بانکها در ایران واقعی نیست؟ تحلیل ولیالله سیف از ناترازی بانکی
سودهای کاذب بانکی با تضعیف سرمایه بانکها، ناترازی را تشدید کرده و به تورم و بیثباتی اقتصادی دامن میزند.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
چرا بازارهای جهانی اوراق قرضه دچار تلاطم شدهاند؟ درسهایی از هند
ثبات بازار اوراق قرضه بیش از رشد اقتصادی، به انضباط مالی و اعتبار نهادی دولتها وابسته است.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
بدهی ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا؛ چرا بازار اوراق خزانهداری زنگ خطر را به صدا درآورده است؟
افزایش بازده اوراق خزانهداری آمریکا، هزینههای استقراض را بالا برده و زنگ خطری برای اقتصاد این کشور است.
۱۹ شهریور ۱۴۰۵
جدال بر سر وعده ۵۰۰۰ دلاری ترامپ؛ رشوه انتخاباتی یا توزیع ثروت تعرفهای؟
وعده ۵۰۰۰ دلاری ترامپ به شهروندان، بحثهای داغی را درباره رشوه انتخاباتی و پیامدهای مالی آن برانگیخته است.
۱۹ شهریور ۱۴۰۵
چالشهای بودجه ۱۴۰۵: افت همزمان درآمدهای مالیاتی و صادرات نفت
کاهش همزمان درآمدهای مالیاتی و نفتی، دولت را با چالش جدی در تأمین بودجه ۱۴۰۵ مواجه کرده است.
۱۸ شهریور ۱۴۰۵
پایان عصر پول ارزان؛ هیولای بدهی دولتها را به زانو درآورد
بدهیهای رکوردشکن و نرخ بهره بالا، دولتهای جهان را در تلهای مالی گرفتار کرده که قدرت مانور سیاسی را از بین برده است.
۱۸ شهریور ۱۴۰۵
بنزین ۱۰ هزار تومانی؛ آیا این افزایش نرخ، کسری سوخت را درمان میکند؟
افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان، اقدامی محدود برای مدیریت کسری سوخت بدون ایجاد شوک عمومی است.
۱۶ شهریور ۱۴۰۵
رشد ۵۵ درصدی درآمدهای مالیاتی؛ تحقق ۸۰۰ هزار میلیارد تومان در ۵ ماه
درآمدهای مالیاتی ایران در ۵ ماهه نخست امسال با ۵۵ درصد رشد به ۸۰۰ هزار میلیارد تومان رسید.
۱۶ شهریور ۱۴۰۵
بحران بدهی فرانسه؛ پاشنه آشیل اقتصاد اروپا در برابر آمریکا
فرانسه با بدهی بالا و رشد صفر، به پاشنه آشیل منطقه یورو و مانع اصلی همگرایی مالی اروپا تبدیل شده است.
۱۶ شهریور ۱۴۰۵