باطلهبرداری
باطلهبرداری در واقع همان عملیات خاکبرداری عظیم برای رسیدن به گنج است. در معادن بزرگ ایران مثل مس سرچشمه یا سنگآهن چادرملو، مواد معدنی ارزشمند معمولاً زیر لایههای ضخیمی از خاک و سنگهای معمولی دفن شدهاند. برای اینکه بتوان به رگه اصلی رسید و استخراج را شروع کرد، معدنکاران ناچارند ابتدا این حجم عظیم از مواد بیارزش را که به آن «باطله» میگویند، با ماشینآلات سنگین جابهجا کنند.
این فرآیند برای سهامداران بورس و حتی مصرفکننده نهایی اهمیت زیادی دارد؛ چون باطلهبرداری پرهزینهترین بخش فعالیت یک معدن است. وقتی هزینه سوخت، لاستیک کامیونهای معدنی یا قطعات یدکی گران میشود، هزینه باطلهبرداری بالا میرود. این اتفاق مستقیماً سود شرکتهای بزرگ معدنی را در بورس کاهش میدهد و در زنجیره بعدی، باعث گران شدن مواد اولیه صنایعی مثل فولاد و مس و در نهایت افزایش قیمت کالاهای مصرفی در بازار ایران میشود.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با تغییر شیوه محاسبه حقوق دولتی، موضوع «باطلهبرداری» به کانون توجه معدنکاران بازگشته است. از آنجا که هزینه برداشتن لایههای سنگی بیارزش برای رسیدن به ماده معدنی، با چالشهایی مثل کمبود مواد ناریه و گرانی ماشینآلات گره خورده، حالا دولت پذیرفته که سختیِ عملیات هر معدن را در تعیین سهم خود لحاظ کند تا استخراج در ایران اقتصادی باقی بماند.
آخرین اخبار با این مفهوم

فراتر از ذخایر: چگونه ظرفیتهای معدنی ایران را به ثروت پایدار تبدیل کنیم؟
تبدیل ذخایر معدنی به ثروت نیازمند پیوند میان زمینشناسی، فناوری، سرمایهگذاری و مدیریت زیرساختهاست.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
بحران ۶ ماهه مواد ناریه؛ گلوگاهی که تولید معادن ایران را قفل کرده است
کمبود مواد ناریه، تولید معادن ایران را با افزایش هزینهها و خطر توقف عملیات مواجه کرده است.
۱۵ شهریور ۱۴۰۵
تغییر استراتژی چادرملو: عبور از معدن اصلی با تمرکز بر معادن جدید
چادرملو برای جبران کاهش تولید معدن اصلی، با تمرکز بر معادن جدید، هدف ۵ میلیون تن استخراج را دنبال میکند.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵
اصلاح فرمول حقوق دولتی؛ راهکار نجات معادن از فشار هزینههای عملیاتی
اصلاح فرمول حقوق دولتی معادن بر اساس شرایط واقعی عملیاتی، برای حفظ تداوم تولید و سرمایهگذاری ضروری است.
۶ شهریور ۱۴۰۵
بحران مواد ناریه در معادن؛ چالشهای واردات و انحصار در زنجیره تامین
بوروکراسی گمرکی و انحصار در زنجیره تامین مواد ناریه، عملیات استخراج معادن را با خطر توقف مواجه کرده است.
۳ شهریور ۱۴۰۵
پایان نرخهای یکسان؛ حقوق دولتی معادن بر اساس شرایط واقعی هر معدن محاسبه میشود
حقوق دولتی معادن از حالت نرخ ثابت خارج شده و متناسب با سودآوری، هزینهها و کیفیت ذخیره هر معدن بهطور مجزا تعیین میشود.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵