ترانزیت
همچنین: عبور ترانزیتی، ترانزیت کالا
ترانزیت در واقع اجاره دادنِ مسیر است. وقتی یک کامیون از ترکیه بار میزند تا به ازبکستان برود و از جادههای ایران عبور میکند، یا وقتی کالایی در بندر عباس تخلیه میشود تا با قطار به روسیه برود، ترانزیت اتفاق افتاده است. در این فرآیند، کالا نه وارد بازار ایران میشود و نه متعلق به ماست؛ ما فقط میزبانِ عبور آن هستیم و بابت این خدمات، هزینه دریافت میکنیم. این موضوع برای اقتصاد ایران حیاتی است چون جایگزین امنی برای درآمد نفت محسوب میشود. هرچه ترانزیت از خاک ما بیشتر شود، تقاضا برای خدمات جانبی مثل تعمیرگاهها، رستورانهای بینراهی و شرکتهای حملونقل افزایش مییابد و ارز واقعی وارد کشور میشود. مثلاً فعال شدن کامل بندر چابهار برای جابهجایی بار هند به آسیای میانه، میتواند هزاران شغل مستقیم ایجاد کرده و به رشد اقتصادی استانهای محروم کمک کند.
چرا الان مهم است
تازهموقعیت جغرافیایی ایران که همیشه به عنوان «پل ارتباطی» شناخته میشد، حالا با چالشهای جدی امنیتی روبروست. حملات اخیر به زیرساختهای ریلی و بنادر استراتژیکی مثل چابهار، در کنار محدودیتهای جدید در تنگه هرمز، امنیتِ عبور کالا از خاک ایران را به صدر اخبار آورده است؛ موضوعی که مستقیماً بر درآمدهای ارزی و جایگاه رقابتی ما در منطقه اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

توافق راهبردی ایران و عراق؛ از توسعه زیرساختهای ترانزیتی تا تضمین امنیت مرزی
ایران و عراق بر اجرای سریع توافقات اقتصادی و تقویت همکاریهای امنیتی برای توسعه روابط راهبردی توافق کردند.
۱ مرداد ۱۴۰۵
تأکید پزشکیان و نخستوزیر عراق بر تسریع توافقات اقتصادی و راهبردی
پزشکیان و نخستوزیر عراق بر تسریع اجرای توافقات اقتصادی و تقویت همکاریهای راهبردی منطقهای تأکید کردند.
۱ مرداد ۱۴۰۵
هدفگذاری ۱۰ میلیارد دلاری؛ وزیر کشور راهی پاکستان شد
وزیر کشور با هدف افزایش تجارت ایران و پاکستان به ۱۰ میلیارد دلار، راهی اسلامآباد شد.
۲۹ تیر ۱۴۰۵
آغاز ترانزیت ریلی مستقیم چین به افغانستان از مسیر ایران
نخستین قطار ترانزیتی چین به افغانستان از مسیر ریلی ایران عبور کرد تا فصل جدیدی در لجستیک منطقه آغاز شود.
۲۸ تیر ۱۴۰۵
آغاز ساخت نخستین آزادراه یزد؛ گامی راهبردی در تکمیل کریدور شمال-جنوب
ساخت آزادراه نطنز-یزد-سیرجان با مشارکت بخش خصوصی برای تقویت کریدور ترانزیتی شمال-جنوب آغاز شد.
۲۷ تیر ۱۴۰۵
مخالفت سازمان بینالمللی دریانوردی با باجخواهی ترامپ در تنگه هرمز
سازمان بینالمللی دریانوردی با درخواست ترامپ برای دریافت هزینه حفاظت از کشتیها در تنگه هرمز مخالفت کرد.
۲۲ تیر ۱۴۰۵
کالبدشکافی ۵ پرده از بحران تجارت ایران؛ از محاصره دریایی تا تفاهمنامه شکننده
کاهش ۶ میلیارد دلاری صادرات ایران در پی جنگ و محاصره دریایی؛ تفاهمنامه اخیر هنوز نتوانسته ثبات را به تجارت بازگرداند.
۲۰ تیر ۱۴۰۵
حمله به پل آقتکهخان؛ چرا مسیرهای شمال نمیتوانند جایگزین بنادر جنوب شوند؟
حمله به راهآهن شمال نشان داد مسیرهای جایگزین جنوب هم امن نیستند، هرچند این مسیرها توان فنی جایگزینی بنادر جنوب را ندارند.
۲۰ تیر ۱۴۰۵
شکایت رسمی ایران به سازمان بینالمللی راهآهن در پی حمله به زیرساختهای ریلی
ایران با شکایت به سازمان بینالمللی اوتیف، خواستار تنبیه عاملان حمله به زیرساختهای ریلی و حفاظت از امنیت ترانزیت شد.
۱۹ تیر ۱۴۰۵
تخریب پل ریلی نیشابور-مشهد؛ جزئیات بازسازی و نحوه جابهجایی ۲ هزار مسافر
تخریب پل ریلی نیشابور-مشهد؛ تردد مسافران با ترکیب اتوبوس و قطار در حال انجام است و بازسازی ادامه دارد.
۱۸ تیر ۱۴۰۵
سپاه پاسداران: بازگشایی تدریجی تنگه هرمز؛ عبور شناورها مشروط به دریافت مجوز شد
سپاه از بازگشایی تدریجی تنگه هرمز با ظرفیت ۵۰ درصدی و لزوم دریافت مجوز عبور برای تمامی شناورها خبر داد.
۱۸ تیر ۱۴۰۵
حمله موشکی آمریکا به پل استراتژیک آقتکهخان؛ قطع شریان ریلی ایران، چین و روسیه
حمله موشکی آمریکا به پل ریلی گلستان، مسیر راهبردی ترانزیت کالا بین ایران، چین و روسیه را هدف گرفت.
۱۸ تیر ۱۴۰۵
حمله به اسکلههای استراتژیک چابهار؛ آسیب به زیرساختهای دریایی و قطعی گسترده برق
حمله نظامی به زیرساختهای کلیدی بندر چابهار باعث خسارت به اسکلهها و قطعی گسترده برق در شهر شد.
۱۷ تیر ۱۴۰۵
رقابت استانبول با دوبی؛ آیا ترکیه برنده بزرگ تنشهای خاورمیانه میشود؟
ترکیه قصد دارد با استفاده از تنشهای منطقهای، استانبول را به قطب جدید تجارت و لجیستیک جایگزین دوبی تبدیل کند.
۱۶ تیر ۱۴۰۵
پاسخ حقوقی قاطع ایران به امارات در آیمو: حاکمیت بر تنگه هرمز غیرقابل مذاکره است
ایران با رد پیشنهاد امارات در آیمو، بر حاکمیت خود بر تنگه هرمز و نظام «عبور بیضرر» تأکید کرد.
۱۶ تیر ۱۴۰۵
خروج واگنهای قطار باری از ریل در زاهدان و مسدودی موقت مسیر
خروج واگنهای قطار باری در زاهدان باعث مسدودی موقت خط آهن و اعزام تیمهای فنی شد.
۱۶ تیر ۱۴۰۵
ممنوعیت ۹ روزه ورود کامیون به تهران؛ عوارض آزادراه غدیر رایگان شد
ممنوعیت تردد کامیون در مسیر قزوین-تهران تا ۱۹ تیر و رایگان شدن عوارض آزادراه غدیر برای هدایت بار ترافیکی.
۱۳ تیر ۱۴۰۵
روایت وزیر راه از دستور استراتژیک برای تکمیل کریدور ارس و پیشرفت ۷۰ درصدی پروژه کلاله-آقبند
وزیر راه از پیشرفت ۷۰ درصدی کریدور استراتژیک ارس و دستورات کلیدی برای تقویت ترانزیت مرزی خبر داد.
۱۳ تیر ۱۴۰۵
تأکید مقامات ارشد ترکیه بر جهش روابط اقتصادی و انرژی در دیدار با پزشکیان
مقامات ترکیه در دیدار با پزشکیان بر گسترش همکاریهای اقتصادی، انرژی و ترانزیتی تأکید کردند.
۱۳ تیر ۱۴۰۵
تأکید پزشکیان و پاشینیان بر نهاییسازی معاهده راهبردی و امنیت مشترک ایران و ارمنستان
پزشکیان و پاشینیان بر نهاییسازی معاهده راهبردی توافق کردند؛ ارمنستان امنیت ایران را خط قرمز خود نامید.
۱۲ تیر ۱۴۰۵