ترانزیت
همچنین: عبور ترانزیتی، ترانزیت کالا
ترانزیت در واقع اجاره دادنِ مسیر است. وقتی یک کامیون از ترکیه بار میزند تا به ازبکستان برود و از جادههای ایران عبور میکند، یا وقتی کالایی در بندر عباس تخلیه میشود تا با قطار به روسیه برود، ترانزیت اتفاق افتاده است. در این فرآیند، کالا نه وارد بازار ایران میشود و نه متعلق به ماست؛ ما فقط میزبانِ عبور آن هستیم و بابت این خدمات، هزینه دریافت میکنیم. این موضوع برای اقتصاد ایران حیاتی است چون جایگزین امنی برای درآمد نفت محسوب میشود. هرچه ترانزیت از خاک ما بیشتر شود، تقاضا برای خدمات جانبی مثل تعمیرگاهها، رستورانهای بینراهی و شرکتهای حملونقل افزایش مییابد و ارز واقعی وارد کشور میشود. مثلاً فعال شدن کامل بندر چابهار برای جابهجایی بار هند به آسیای میانه، میتواند هزاران شغل مستقیم ایجاد کرده و به رشد اقتصادی استانهای محروم کمک کند.
چرا الان مهم است
تازهموقعیت جغرافیایی ایران که همیشه به عنوان «پل ارتباطی» شناخته میشد، حالا با چالشهای جدی امنیتی روبروست. حملات اخیر به زیرساختهای ریلی و بنادر استراتژیکی مثل چابهار، در کنار محدودیتهای جدید در تنگه هرمز، امنیتِ عبور کالا از خاک ایران را به صدر اخبار آورده است؛ موضوعی که مستقیماً بر درآمدهای ارزی و جایگاه رقابتی ما در منطقه اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

چگونه ایران میتواند مزیت جغرافیایی خود را به قدرت ترانزیتی پایدار تبدیل کند؟
ایران برای حفظ جایگاه ترانزیتی خود در برابر فشارهای خارجی، باید همسایگان را به ذینفعان اقتصادی تبدیل کند.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
پیشنهاد جدید عمان برای امنیت تنگه هرمز؛ جایگزینی عوارض اجباری با پرداخت داوطلبانه
عمان با هدف کاهش تنش، پیشنهاد جایگزینی عوارض اجباری تنگه هرمز با پرداختهای داوطلبانه را به ایران ارائه کرده است.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
بازگشایی گذرگاههای مرزی ایران و عراق پس از توقف موقت امنیتی
عراق پس از توقف موقت به دلایل امنیتی، فعالیت تجاری و مسافری در سه گذرگاه مرزی با ایران را از سر گرفت.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
توضیح عراق درباره بستن برخی مرزهای مشترک با ایران
عراق به دلیل بررسی تخلفات و اجرای تمهیدات امنیتی، برخی گذرگاههای مرزی با ایران را موقتاً مسدود کرد.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
پایان توقف کالا در مرز؛ دولت به دنبال ترخیص سه روزه محمولهها
دولت با اجرای طرح «حمل یکسره»، قصد دارد زمان ترخیص کالا در گمرکات را به سه روز کاهش دهد.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
توقف ناگهانی تردد در مرز شلمچه؛ سرگردانی مسافران در گذرگاه ایران و عراق
گذرگاه مرزی شلمچه به دلایل نامعلوم توسط عراق بسته شد و مسافران در مرز سرگردان هستند.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
چالشهای زنجیره تأمین ایران؛ چرا هرمز جایگزینناپذیر است؟
وابستگی ۸۵ درصدی تجارت ایران به دریا، هرمز را حیاتی کرده و جایگزینی آن نیازمند شبکه لجستیک یکپارچه است.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
سقوط مخا؛ تغییر موازنه قدرت در گلوگاه حیاتی بابالمندب
تصرف بندر مخا توسط حوثیها، امنیت یکی از مهمترین گذرگاههای کشتیرانی جهان (بابالمندب) را با چالش جدی مواجه کرد.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
تغییر نقشه ترانزیت خاورمیانه: بازگشت به مسیرهای زمینی در سایه ناامنی دریایی
ناامنی در آبراههای کلیدی، خاورمیانه را به سمت بازسازی تاریخی مسیرهای تجاری زمینی و کاهش وابستگی به دریا سوق داده است.
۱۹ شهریور ۱۴۰۵
هزینههای پنهان تحریم هوایی؛ چرا آسمان ایران برای اقتصاد حیاتی است؟
تحریمهای جدید هوایی فراتر از صنعت پرواز، هزینههای اتصال ایران به اقتصاد جهانی را بهشدت افزایش داده است.
۱۸ شهریور ۱۴۰۵
تکذیب بسته شدن مرز اینچهبرون؛ گره کور توسعه بندر خشک باز شد
مرز اینچهبرون باز است و با حل اختلافات حقوقی، مسیر برای توسعه بندر خشک و جذب سرمایهگذاران هموار شد.
۱۸ شهریور ۱۴۰۵
تابآوری بنادر هرمزگان: ثبت ۸۰۰ هزار تن عملیات بندری در ۵ ماه
بنادر شرق هرمزگان با ثبت ۸۰۰ هزار تن عملیات در ۵ ماه، پایداری تجارت دریایی ایران را تضمین کردند.
۱۶ شهریور ۱۴۰۵
عمان؛ هاب راهبردی برای عبور از بنبستهای تجاری ایران
استفاده از ظرفیت بنادر عمان، راهکاری راهبردی برای کاهش وابستگی تجاری ایران به مسیرهای سنتی است.
۱۴ شهریور ۱۴۰۵
جهش تجاری ایران و تاجیکستان؛ چابهار کلید دسترسی دوشنبه به آبهای آزاد
تجارت ایران و تاجیکستان با هدف یک میلیارد دلار و محوریت بندر چابهار در حال گسترش است.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵
چرا ایران در رقابت ترانزیتی اوراسیا به حاشیه رانده میشود؟
تحریمهای آمریکا علیه ایران، مسیرهای ترانزیتی اوراسیا را به نفع پاکستان و نفوذ چین تغییر داده است.
۹ شهریور ۱۴۰۵
نقشه راه پزشکیان برای توسعه روابط با قرقیزستان؛ از پالایشگاه مشترک تا مرکز لجستیک
پزشکیان در دیدار با رئیسجمهور قرقیزستان بر توسعه همکاریهای انرژی، ترانزیتی و لغو روادید برای تقویت روابط اقتصادی تأکید کرد.
۹ شهریور ۱۴۰۵
پشتپرده دیپلماسی تهران؛ از میانجیگری پاکستان تا توافق احتمالی در تنگه هرمز
سفرهای دیپلماتیک به تهران با محوریت میانجیگری پاکستان و مذاکرات راهبردی ایران و عمان در تنگه هرمز شتاب گرفت.
۶ شهریور ۱۴۰۵
نشست چهارم کمیته دریایی ایران و پاکستان؛ تمرکز بر توسعه همکاریهای بندری
برگزاری چهارمین نشست کمیته دریایی ایران و پاکستان با هدف توسعه همکاریهای بندری در تهران.
۶ شهریور ۱۴۰۵
تناقض در گزارشها از وضعیت تردد نفتکشها در تنگه هرمز
گزارشهای متناقض از تردد نفتکشها در تنگه هرمز، شکاف میان ادعاهای سیاسی و واقعیتهای امنیتی بازار را برجسته کرده است.
۳۱ مرداد ۱۴۰۵
فشار حداکثری ترامپ بر عمان؛ انسداد کانال دیپلماتیک ایران در تنگه هرمز
تهدید نظامی ترامپ علیه عمان، کانال دیپلماتیک ایران در تنگه هرمز را با خطر انسداد کامل مواجه کرده است.
۲۷ مرداد ۱۴۰۵