توان قابلاتکا
توان قابلاتکا در واقع قدرتِ واقعی و تضمینشدهی شبکه انرژی است، نه آن عددی که روی کاغذ یا بدنه دستگاهها نوشته شده است. برای مثال، یک نیروگاه گازی ممکن است روی کاغذ ۱۰۰ واحد برق تولید کند، اما وقتی دمای هوا در تابستانِ خوزستان یا مرکز ایران به ۵۰ درجه میرسد، بازدهی تجهیزاتش پایین میآید و فقط ۸۰ واحد برق میدهد؛ آن ۸۰ واحد، همان توان قابلاتکایی است که مدیریت شبکه میتواند برای روشن ماندن خانهها روی آن حساب کند.
برای مردم و کسبوکارهای ایرانی، شکاف بین توان اسمی و توان قابلاتکا مستقیماً با پدیده قطعی برق و گاز گره خورده است. وقتی نیروگاهها فرسوده میشوند یا در زمستان با کمبود سوخت مواجه میشوند، توان قابلاتکای شبکه به شدت افت میکند. این اتفاق باعث میشود حتی با وجود داشتن نیروگاههای متعدد، باز هم در روزهای اوج مصرف شاهد خاموشی باشیم که نتیجه آن توقف تولید کارخانهها، گرانی محصولات و آسیب به وسایل برقی خانگی است.
چرا الان مهم است
تازهبا شدت گرفتن ناترازی برق و شروع دوباره خاموشیها، بحث بر سر «توان قابلاتکا» داغ شده است. این مفهوم نشان میدهد چرا با وجود ظرفیت اسمی بالای نیروگاهها، در عمل برق کافی برای صنایع و خانهها نداریم. در واقع، فرسودگی تجهیزات و کمبود گاز باعث شده داراییهای برقی ما در بزنگاه مصرف، آنطور که باید به کار نیاید و معیشت و تولید ایرانی را تحت تأثیر قرار دهد.
آخرین اخبار با این مفهوم
ناترازی برق؛ چرا خاموشیها به بخشی از اقتصاد ایران تبدیل شدهاند؟
ناترازی برق ایران فراتر از یک مشکل فنی، بحرانی اقتصادی است که نیازمند اصلاحات ساختاری در سرمایهگذاری و مصرف است.
۳ مرداد ۱۴۰۵