تورم مرکب

تورم مرکب دقیقاً مثل سود مرکب بانک عمل می‌کند، اما برعکس و به ضرر جیب شما. وقتی می‌گوییم تورم سالانه ۴۰ درصد است، یعنی قیمت‌ها نسبت به سال قبل گران شده‌اند. حالا اگر سال بعد هم تورم ۴۰ درصد باشد، این گرانی روی پایه قیمتی جدید می‌نشیند. در واقع قیمت‌ها نه به صورت خطی، بلکه به صورت پله‌ای و شتابان بالا می‌روند و اثر تخریبی یکدیگر را در طول زمان تقویت می‌کنند. برای درک ملموس، قیمت خودرو یا مسکن را در دهه نود در نظر بگیرید. اگر قیمت خانه‌ای طی سه سال متوالی هر سال ۵۰ درصد گران شود، قیمت آن در پایان سال سوم بیش از ۳ برابر شده است، نه ۱.۵ برابر. این همان جادوی سیاه تورم مرکب است که باعث می‌شود حتی با ثابت ماندن نرخ تورم در اعدادی بالا، فشار معیشتی هر سال سنگین‌تر از سال قبل حس شود؛ چون هر درصد تورم جدید روی مبالغ بزرگتری اعمال می‌شود. این پدیده باعث می‌شود پس‌انداز ریالی در بلندمدت بدون سرمایه‌گذاری در دارایی‌های فیزیکی، به سرعت ارزش خود را از دست بدهد. وقتی تورم مرکب در اقتصاد ایران ماندگار می‌شود، فاصله بین درآمد و هزینه‌ها به سرعت زیاد می‌شود؛ چرا که معمولاً افزایش حقوق‌ها خطی و محدود است، اما هزینه‌های زندگی با منطق ضرب‌شونده و روی قیمت‌های تورم‌زده قبلی رشد می‌کنند.