دستهٔ دانشنامه۴۰۷ مفهوم

اقتصاد کلان

اقتصاد کلان به زبان ساده یعنی بررسی نبضِ کلِ اقتصاد ایران؛ جایی که درباره تورم، بیکاری و رشد تولید ملی صحبت می‌کنیم. درک این مفاهیم به شما کمک می‌کند بفهمید چرا قدرت خریدتان تغییر می‌کند، چرا قیمت‌ها مدام جابه‌جا می‌شوند و سیاست‌های دولت چطور مستقیماً بر سفره و آینده شغلی شما اثر می‌گذارد. در این بخش، شاخص‌های کلیدی را از زاویه جیب و معیشت مردم بررسی می‌کنیم.

مفاهیم کلیدی برای شروع

تورم

۳۴۲ خبر

تورم یعنی گران شدنِ مداوم و همگانیِ کالاها و خدمات که باعث می‌شود قدرت خرید پول شما کم شود. در واقع وقتی تورم داریم، با همان مقدار پولی که پارسال داشتید، امروز کالای کمتری می‌توانید بخرید و ارزشِ پس‌انداز ریالی شما به مرور آب می‌رود.

بازدارندگی

۹۳ خبر

بازدارندگی در اقتصاد ایران به معنای ایجاد توانمندی‌هایی است که هزینه‌ی هرگونه فشار خارجی یا تحریم را برای طرف مقابل بالا ببرد. این قدرت باعث می‌شود ثبات نسبی در بازارها حاکم شود و ریسک‌های ناگهانی که باعث جهش قیمت دلار یا طلا می‌شوند، کاهش یابد.

رشد اقتصادی

۸۸ خبر

رشد اقتصادی یعنی بزرگ‌تر شدن کیک اقتصاد کشور؛ به این معنا که مجموع ارزش کالاها و خدمات تولید شده در ایران، مثل محصولات کارخانه‌ای، کشاورزی یا خدمات پزشکی، نسبت به سال قبل بیشتر شده و توان درآمدزایی جامعه افزایش یافته است.

تولید ناخالص داخلی

۸۷ خبر

تولید ناخالص داخلی مجموع ارزش تمام کالاها و خدماتی است که در طول یک سال داخل مرزهای ایران تولید می‌شود؛ این عدد مثل دماسنج اقتصاد عمل کرده و نشان می‌دهد که مجموع فعالیت‌های ما از استخراج نفت تا خدمات آنلاین، چقدر ثروت خلق کرده است.

انتظارات تورمی

۶۳ خبر

انتظارات تورمی یعنی پیش‌بینی مردم و کسب‌وکارها از میزان گرانی در آینده. وقتی جامعه حس کند قیمت‌ها قرار است بالا برود، رفتار مالی‌اش را تغییر می‌دهد؛ این ذهنیت حتی پیش از وقوعِ واقعیِ تورم، باعث افزایش تقاضا و در نتیجه رشد سریع‌تر قیمت‌ها در بازار می‌شود.

رکود اقتصادی

۶۱ خبر

رکود اقتصادی یعنی خوابیدن بازار و کاهش تولید ملی برای مدتی طولانی. در این وضعیت، چون مردم پول کمتری برای خرید دارند، فروش شرکت‌ها کم می‌شود، بیکاری بالا می‌رود و به جای ساخت‌وساز یا تولید، پول‌ها معمولاً در بخش‌های غیرمولد قفل می‌شوند.

امنیت غذایی

۵۵ خبر

امنیت غذایی یعنی همه مردم در هر لحظه، هم پول کافی داشته باشند و هم در بازار کالای کافی موجود باشد تا بتوانند غذای سالم و مغذی برای یک زندگی فعال تهیه کنند؛ این یعنی سفره مردم نباید وابسته به نوسان تحریم یا جهش ناگهانی قیمت دلار باشد.

امنیت دریایی

۵۴ خبر

امنیت دریایی به معنای تضمین تردد بی‌خطر کشتی‌های تجاری در مسیرهای آبی و بنادر است. در اقتصاد ایران، این امنیت ضامن تداوم صادرات نفت و ورود کالاهای اساسی است که هرگونه اخلال در آن، مستقیماً باعث گرانی کالاها و نوسان در بازار ارز می‌شود.

تورم و قیمت‌ها

تورم، شاخص قیمت و قدرت خرید

رشد و تولید ملی

تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی

رشد اقتصادی ۸۸تولید ناخالص داخلی ۸۷رکود اقتصادی ۶۱ارزش افزوده ۴۲صادرات ۴۰توسعه پایدار ۳۰سرمایه انسانی ۲۶برنامه توسعه ۱۸توسعه اقتصادی ۱۷خودکارسازی ۱۳بازسازی اقتصادی ۱۱تشکیل سرمایه ثابت ۱۱ظرفیت تولید ۹کالای سرمایه‌ای ۸ظرفیت اسمی ۷نهاده‌های تولید ۷درآمد سرانه ۷خام‌فروشی ۷خودکفایی ۶بیماری هلندی ۶تولید ناخالص ملی ۵حجم تولید ۵انقلاب صنعتی ۴تنوع‌بخشی اقتصادی ۴بهره‌وری کل عوامل تولید ۴اقتصادهای نوظهور ۴تولید ۴انقباض اقتصادی ۳صنعتی‌شدن ۳رونق اقتصادی ۳صنایع خلاق ۳کالای واسطه‌ای ۳بخش خدمات ۳سرمایه ملی ۳صنایع صادرات‌محور ۳نظام نوآوری ۲نفرین منابع ۲اقتصاد تک‌محصولی ۲زیرساخت‌های اقتصادی ۲رشد اسمی ۲رکود جهانی ۲ظرفیت جذب ۲سرمایه‌گذاری زیرساختی ۲صنایع تبدیلی ۲گشایش اقتصادی ۲تشکیل سرمایه ۲سرمایه ثابت ۲انباشت سرمایه ۲درآمد ناخالص داخلی ۲تولید ناخالص داخلی سرانه ۲داخلی‌سازی ۲کشورهای در حال توسعه ۱جهش تولید ۱خروجی ۱موانع تولید ۱ماشین‌آلات صنعتی ۱رشد سرانه ۱شکاف تولید ۱اقتصاد توسعه ۱موجودی سرمایه ۱تشکیل سرمایه ثابت ناخالص ۱تولید ملی ۱بخش مولد ۱چرخه تجاری ۱ظرفیت صادرات ۱توسعه پایدار شهری ۱صنایع و معادن ۱رشد درون‌زا ۱زیرساخت تولید ۱نوسازی صنایع ۱خدمات غیرقابل تجارت ۱نوآوری بنیادین ۱توسعه صنعتی ۱صنعت‌زدایی ۱مصرف نهایی ۱تله درآمد متوسط ۱رشدزدایی ۱توسعه نامتوازن ۱تولید داخلی ۱بهره‌وری کشاورزی ۱تولید دانش‌بنیان ۱بازسازی زیرساخت ۱سرمایه‌گذاری واقعی ۱توسعه متوازن ۱

اشتغال و بازار کار

نرخ بیکاری و شاخص‌های بازار کار

تعدیل نیرو ۱۸بازار کار ۱۵نرخ بیکاری ۱۴نرخ مشارکت اقتصادی ۱۰حقوق و دستمزد ۱۰حداقل دستمزد ۸فوق‌العاده خاص ۵اشتغال ۵نیروی کار ۵اشتغال غیررسمی ۵دورکاری ۴تعطیلات رسمی ۴دستمزد ۴دستمزد واقعی ۴پیری جمعیت ۴امنیت شغلی ۴اشتغال‌زایی ۴نیروی انسانی ۴بیکاری ساختاری ۳بیکاری ۳فرسودگی شغلی ۳اشتغال پایدار ۳جمعیت فعال ۲شکاف دستمزد جنسیتی ۲رضایت شغلی ۲شکاف جنسیتی ۲طبقه کارگر ۲کار ترکیبی ۲تعادل کار و زندگی ۲مرخصی استحقاقی ۲ضریب حقوق ۲مذاکره دستمزد ۲عرضه نیروی کار ۲مهاجرت نخبگان ۲صلاحیت حرفه‌ای ۲بازآموزی ۲بهره‌وری نیروی کار ۲فرهنگ کاری ۹۹۶ ۲منابع انسانی ۲مهارت‌آموزی ۱شفافیت دستمزد ۱تجرد قطعی ۱مهاجرت نیروی کار ۱مهاجرت داخلی ۱آموزش فنی و حرفه‌ای ۱مشاغل یقه‌آبی ۱سوگیری جنسیتی ۱خط فقر ۱فریلنسر ۱خوداشتغالی ۱اشتغال غیرکشاورزی ۱اشتغال مولد ۱جوانان فاقد شغل، آموزش یا مهارت ۱نسبت اشتغال ۱جمعیت غیرفعال ۱اشتغال ناقص ۱تضمین اشتغال ۱پویایی شغلی ۱ساعت کار شناور ۱ساعت کار ۱حقوق کارگر ۱اشتغال آسیب‌پذیر ۱نفر-ساعت ۱مهاجرت خالص ۱سیاست فعال بازار کار ۱سختی کار ۱قرارداد کار ۱دراز کشیدن (Tang Ping) ۱بحران جمعیتی ۱رشد دستمزد واقعی ۱اشتغال مستقیم ۱مشاغل خانگی ۱حق سنوات ۱مرخصی بدون حقوق ۱مرخصی استعلاجی ۱مهاجرت ۱کارگر روزمزد ۱جذب نیرو ۱بهداشت حرفه‌ای ۱دستمزد معیشتی ۱میانه دستمزد ۱دستمزد ناخالص ۱پیمان دسته‌جمعی کار ۱تحرک نیروی کار ۱

شاخص‌های اقتصادی

شاخص‌های کلیدی سنجش وضعیت اقتصاد

بازدارندگی ۹۳امنیت غذایی ۵۵امنیت دریایی ۵۴تاب‌آوری اقتصادی ۳۷واردات ۳۱دهک‌های درآمدی ۲۴شاخص مدیران خرید ۲۰شاخص قیمت مصرف‌کننده ۱۸زیرساخت حیاتی ۱۷اقتصاد کلان ۱۶حمل‌ونقل عمومی ۱۶نرخ بهره واقعی ۱۴تراز تجاری ۱۳آزادی ناوبری ۱۲تولید صنعتی ۱۱تنش آبی ۱۱خشکسالی ۹خروج سرمایه ۹اوج مصرف ۹خرده‌فروشی ۹رقابت‌پذیری ۹صادرات غیرنفتی ۸اقتصاد جهانی ۸رفاه اقتصادی ۷سبد معیشت ۷اقتصاد مقاومتی ۷ثبات اقتصادی ۶نابرابری اقتصادی ۶امنیت اقتصادی ۵نااطمینانی اقتصادی ۵دیپلماسی اجبار ۵فقر ۵بحران مالی ۵ارزآوری ۵کسری تجاری ۵زیرساخت حمل‌ونقل ۴مازاد تجاری ۴ابتکار کمربند و جاده ۴نهاده‌های کشاورزی ۴جنگ ترکیبی ۴اقتصاد دریامحور ۴تجارت آزاد ۴شدت انرژی ۴معیشت ۳دهک‌های هزینه‌ای ۳اقتصاد چرخشی ۳سرانه مصرف ۳الیگارشی ۳نرخ باروری ۳شاخص قابلیت زندگی ۳رفاه اجتماعی ۳بحران اقتصادی ۳ناامنی غذایی ۳جهانی‌شدن ۳حساب‌های ملی ۳اقتصاد نهادی ۲ضریب فزاینده ۲پیش‌بینی‌پذیری اقتصادی ۲بریکس ۲مدل‌های اقتصادسنجی کلان ۲اعتماد عمومی ۲یک‌جانبه‌گرایی ۲پیش‌بینی اقتصادی ۲اقتصاد کینزی ۲سلطه دلار ۲درآمدهای ارزی ۲شاخص‌های اقتصادی ۲رفاه ذهنی ۲نابرابری درآمدی ۲تعدیل فصلی ۲اعتماد مصرف‌کننده ۲برابری قدرت خرید ۲تراز پرداخت‌ها ۲فقر مطلق ۲تقاضای کل ۲اقتصاد زیرزمینی ۲سند چشم‌انداز ۲تحرک اجتماعی ۲سیاست تجاری ۲سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت ۲ساعات اوج مصرف ۲ضریب جینی ۲اکوسیستم نوآوری ۲کریدور اقتصادی ۲تحریک تقاضا ۲بازار واحد ۲فقر شهری ۲ثبات اقتصاد کلان ۲رکود بزرگ ۱شاخص دموکراسی ۱خدمات حرفه‌ای ۱چشم‌انداز اقتصادی ۱منطقه‌گرایی ۱اقتصاد مکمل ۱نرخ بقا ۱پوشش همگانی سلامت ۱فقر بین‌نسلی ۱بی‌ثباتی اقتصاد کلان ۱اقتصاد رانتی ۱سرمایه‌داری رفاقتی ۱گردشگری ورزشی ۱توزیع ثروت ۱جریان سرمایه ۱آمادگی اضطراری ۱تراز آب ۱مانده حقیقی نقدینگی ۱فرند-شورینگ ۱درآمد پایه همگانی ۱تقاضای داخلی ۱اقتصاد بقا ۱اعتماد نهادی ۱فرضیه کوزنتس ۱اقتصاد مولد ۱شاخص عملکرد لجستیک ۱ثبات سیاستی ۱درآمد اسمی ۱حامی‌پروری ۱شاخص ادراک فساد ۱بیماری هزینه‌ای بامول ۱امید به زندگی ۱گردشگری پایدار ۱زیرساخت لجستیکی ۱پایداری ۱مازاد حساب جاری ۱هزینه‌های مصرف شخصی ۱اقتصاد تراوشی ۱کیفیت نهادی ۱اقتصاد معیشتی ۱تقاضای تجاری ۱تجارت مرزی ۱ثبات مالی ۱سود صنعتی ۱مرز خنثی ۱جیره‌بندی ۱پایداری بدهی ۱شاخص گذار انرژی ۱درآمد خانوار ۱حساب سرمایه ۱متغیرهای کلان اقتصادی ۱بی‌ثباتی اقتصادی ۱اقتصاد ملی ۱دهک ۱توسعه علم و فناوری ۱تجارت ترجیحی ۱اقتصاد چندجانبه ۱اثر برون‌رانی ۱کشش رفاهی ۱اقتصاد رفاه ۱شاخص هزینه زندگی ۱شمول دیجیتال ۱اقتصاد غیررسمی ۱استعمار نو ۱تقاضای هیجانی ۱ناترازی آب ۱حفظ ارزش پول ۱اقتصاد تحریمی ۱نظم بین‌المللی لیبرال ۱اینرسی سیاستی ۱رانت نوآوری ۱تقاضای سرکوب‌شده ۱تعمیق مالی ۱برنامه‌ریزی اقتصادی ۱مدل‌های تعادل عمومی پویای تصادفی ۱رابطه مبادله ۱شاخص‌های توسعه ۱رفاه مشترک ۱نهادهای استثماری ۱نهادهای فراگیر ۱دولت رفاه ۱گلوگاه تجاری ۱شاخص توسعه انسانی ۱ریسک اقتصادی ۱نظریه وابستگی ۱پایداری مالی ۱شاخص‌های جمعیتی ۱بهره‌وری آب ۱فناوری همه‌منظوره ۱امنیت عرضه ۱ناترازی مالی ۱منابع آب تجدیدپذیر ۱اقتصاد شهری ۱عرضه موثر ۱تراز انرژی ۱درآمد قابل تصرف ۱عرضه جهانی ۱بدهی خارجی ۱ارزش آماری زندگی ۱تجارت منطقه‌ای ۱تأمین برق ۱نرخ جانشینی ۱پنجره جمعیتی ۱انتظارات عقلایی ۱شکاف دیجیتال ۱

آخرین اخبار این حوزه

پیش‌بینی بازار مسکن در ۳ سناریوی سیاسی؛ کدام مسیر به نفع اقتصاد است؟

پیش‌بینی بازار مسکن در ۳ سناریوی سیاسی؛ کدام مسیر به نفع اقتصاد است؟

رئیس انجمن صنعت ساختمان، تفاهم مقتدرانه را تنها راه خروج از عدم قطعیت و بهبود بازار مسکن می‌داند.

۴ مرداد ۱۴۰۵
واکنش مثبت بورس به اخبار سیاسی؛ از چرخش نقدینگی تا چالش‌های کلان اقتصادی

واکنش مثبت بورس به اخبار سیاسی؛ از چرخش نقدینگی تا چالش‌های کلان اقتصادی

بورس در واکنش به اخبار سیاسی سبز شد؛ تحلیل‌ها بر چرخش نقدینگی و چالش‌های کلان اقتصادی متمرکز است.

۴ مرداد ۱۴۰۵
قمار بزرگ ژاپن: سرمایه‌گذاری ۳۷۰ تریلیون ینی در سایه بحران بدهی

قمار بزرگ ژاپن: سرمایه‌گذاری ۳۷۰ تریلیون ینی در سایه بحران بدهی

ژاپن برای رقابت فناوری، سرمایه‌گذاری عظیمی آغاز کرده که نگرانی‌ها از افزایش بدهی و بی‌ثباتی مالی را برانگیخته است.

۴ مرداد ۱۴۰۵
آزادسازی مشروط صادرات مرغ؛ آیا قیمت‌ها در بازار داخلی صعودی می‌شود؟

آزادسازی مشروط صادرات مرغ؛ آیا قیمت‌ها در بازار داخلی صعودی می‌شود؟

آزادسازی مشروط صادرات مرغ برای حمایت از تولیدکنندگان، نگرانی‌ها را از افزایش قیمت در بازار داخلی تشدید کرده است.

۴ مرداد ۱۴۰۵
آیا حباب هوش مصنوعی اقتصاد آمریکا را به سمت رکود می‌برد؟

آیا حباب هوش مصنوعی اقتصاد آمریکا را به سمت رکود می‌برد؟

وابستگی اقتصاد آمریکا به حباب هوش مصنوعی، ریسک رکود را در صورت تزلزل اعتماد بازار افزایش داده است.

۴ مرداد ۱۴۰۵
شکاف خطرناک میان ثروت کاغذی و اقتصاد واقعی جهان

شکاف خطرناک میان ثروت کاغذی و اقتصاد واقعی جهان

رشد ثروت جهانی ناشی از تورم قیمت دارایی‌هاست، نه تولید واقعی، که ریسک سقوط بازار را افزایش می‌دهد.

۴ مرداد ۱۴۰۵
بندبازی استراتژیک پاکستان: میانجی‌گری در خلیج‌فارس یا ورود به پیمان‌های نظامی؟

بندبازی استراتژیک پاکستان: میانجی‌گری در خلیج‌فارس یا ورود به پیمان‌های نظامی؟

کویت به دنبال توافق دفاعی با پاکستان است، اما اسلام‌آباد برای حفظ روابط با ایران، از تعهدات رزمی پرهیز می‌کند.

۴ مرداد ۱۴۰۵
انفجار نفتکش در تنگه هرمز؛ پیامد خروج از مسیرهای دریایی تعیین‌شده ایران

انفجار نفتکش در تنگه هرمز؛ پیامد خروج از مسیرهای دریایی تعیین‌شده ایران

انفجار یک نفتکش در تنگه هرمز به دلیل برخورد با مین پس از خروج از مسیر تعیین‌شده.

۴ مرداد ۱۴۰۵
رکوردشکنی سرمایه‌گذاری سبز چین در ابتکار کمربند و جاده

رکوردشکنی سرمایه‌گذاری سبز چین در ابتکار کمربند و جاده

چین با سرمایه‌گذاری ۲۰ میلیارد دلاری در انرژی‌های پاک، استراتژی بین‌المللی خود را به سمت پروژه‌های سبز تغییر داده است.

۴ مرداد ۱۴۰۵
گزارش حادثه امنیتی برای یک نفتکش در دریای سرخ

گزارش حادثه امنیتی برای یک نفتکش در دریای سرخ

یک نفتکش در دریای سرخ با جسمی ناشناس برخورد کرد؛ تحقیقات درباره ماهیت حادثه و پرتابه کشف‌شده ادامه دارد.

۴ مرداد ۱۴۰۵
دستور پزشکیان برای بازسازی مدرن زیرساخت‌های حمل‌ونقل آسیب‌دیده از جنگ

دستور پزشکیان برای بازسازی مدرن زیرساخت‌های حمل‌ونقل آسیب‌دیده از جنگ

پزشکیان دستور بازسازی مدرن زیرساخت‌های حمل‌ونقل آسیب‌دیده و تقویت کریدورهای ترانزیتی را صادر کرد.

۴ مرداد ۱۴۰۵
تأخیر دولت در معرفی وزرا و ارائه لایحه اصلاح برنامه هفتم؛ مجلس منتظر است

تأخیر دولت در معرفی وزرا و ارائه لایحه اصلاح برنامه هفتم؛ مجلس منتظر است

مجلس در انتظار معرفی وزرای دفاع و اطلاعات و همچنین دریافت گزارش و لوایح اصلاحی برنامه هفتم از دولت است.

۴ مرداد ۱۴۰۵