سکونتگاه غیررسمی
همچنین: سکونتگاههای غیررسمی
سکونتگاه غیررسمی که در زبان عامیانه اغلب با نام «حاشیهنشینی» شناخته میشود، به محلههایی میگویند که خارج از چارچوب برنامهریزی شهرداری و بدون پروانه ساخت بنا شدهاند. در این مناطق، خانهها معمولاً روی زمینهای قولنامهای یا مشاعی ساخته میشوند و به همین دلیل در نقشههای رسمی شهر هویت قانونی ندارند. این خانهها اگرچه سرپناهی برای گروههای کمدرآمد هستند، اما از نظر ایمنی و دسترسی به خدمات پایه در وضعیت بحرانی قرار دارند.
برای یک خریدار، معامله در این مناطق به معنای پذیرش ریسک بالای سرمایه است؛ چرا که به دلیل نداشتن سند تکبرگ، ملک بهسختی نقد میشود و همیشه سایه تخریب یا جریمههای سنگین کمیسیون ماده ۱۰۰ بر سر آن است. گسترش این مناطق در اطراف کلانشهرهایی مثل تهران و مشهد، نتیجه مستقیم جهش قیمت مسکن رسمی است؛ وقتی مردم توان خرید یا اجاره در مرکز شهر را ندارند، به این نواحی پناه میبرند که باعث رشد نامتوازن شهر و فشار به شبکه فرسوده برق و آب میشود.
چرا الان مهم است
تازهبا افزایش هزینههای تأمین مسکن و شکست طرحهای دولتی در مهار تورم ملکی، سکونتگاههای غیررسمی دوباره به کانون بحثهای کارشناسی بازگشتهاند. نقد سیاستهای بازآفرینی شهری و ناتوانی در توزیع عادلانه رفاه، نشان میدهد که این مناطق دیگر صرفاً حاشیه نیستند، بلکه به دلیل بحران حکمرانی شهری، به نماد اصلی نابرابری و فقر در ساختار اقتصادی ایران تبدیل شدهاند.
آخرین اخبار با این مفهوم

آیا برجسازی در بافتهای فرسوده به جابهجایی اجباری ساکنان منجر میشود؟
برجسازی در بافتهای فرسوده بدون توجه به توان مالی ساکنان، میتواند به جای حل بدمسکنی، باعث کوچ اجباری شود.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
چرا سیاستهای جابهجایی حاشیهنشینان در ایران شکست خورد؟
سیاستهای تخریب و جابهجایی حاشیهنشینان به دلیل نادیده گرفتن فقر و شبکههای اجتماعی ساکنان، همواره شکست خورده است.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
چرا طرحهای بازآفرینی شهری در ایران به ضد خود تبدیل میشوند؟
سیاستهای بازآفرینی شهری با مداخله دولتی و برجسازی، به جای بهبود وضعیت، منجر به جابهجایی پنهان ساکنان اصلی میشود.
۱۴ شهریور ۱۴۰۵
چرا بازآفرینی شهری در ایران شکست خورد؟ راهکار جایگزین چیست؟
بازآفرینی شهری در ایران به دلیل مداخله دولتی و نادیده گرفتن فقر ساکنان، به جای بهبود، منجر به جابهجایی اجباری میشود.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵
بحران حکمرانی شهری؛ چرا شورای عالی شهرسازی نیازمند بازآفرینی است؟
شورای عالی شهرسازی ایران به دلیل تمرکز بر امور اجرایی و غفلت از سیاستگذاری کلان، نیازمند بازآفرینی ساختاری است.
۳۱ مرداد ۱۴۰۵
چرا سیاستهای مسکن در ایران شکست میخورند؟ ۶ پرتگاه تصمیمگیری
سیاستهای مسکن در ایران به دلیل پیچیدگیهای ذاتی، انگارههای نادرست و بیثباتی مدیریتی همواره با شکست مواجه شدهاند.
۳۰ مرداد ۱۴۰۵
«زیستفروکاه»؛ وقتی شهر به جای رفاه، فقر و نابرابری تولید میکند
فقر شهری در ایران با بلعیدن ۴۳٪ درآمد خانوار توسط مسکن، از حاشیه به متن زندگی رسوخ کرده است.
۲۱ تیر ۱۴۰۵