شکست بازار
شکست بازار یعنی وقتهایی که چرخِ عرضه و تقاضا به درستی نمیچرخد و نتیجهاش به نفع جامعه نیست. در حالت عادی، بازار باید با رقابت قیمتها را تنظیم کند، اما گاهی به دلایلی مثل انحصار یا نبود اطلاعات کافی، قیمتها غیرواقعی میشوند و بازار به جای ثروتآفرینی، باعث اتلاف منابع میشود. در این شرایط، بازار به تنهایی نمیتواند رفاه عمومی را تامین کند و نیازمند یک نیروی بیرونی برای اصلاح است. این موضوع مستقیماً روی جیب و کیفیت زندگی ما اثر دارد؛ مثلاً وقتی در صنعت خودروی ایران رقابت کافی نباشد، شما مجبورید پول گزافی برای محصولی با کیفیت پایین بدهید که این یک نمونه روشن از شکست بازار است. همچنین وقتی فعالیت یک واحد صنعتی باعث آلودگی شدید هوا در کلانشهرها میشود، سودش به جیب کارخانه میرود اما هزینه سلامت و درمان آن بر دوش مردم میافتد. در این شرایط، دولت باید با ابزارهایی مثل مالیات، جریمه یا قانونگذاری دخالت کند تا تعادل و عدالت به اقتصاد برگردد و حق مصرفکننده ضایع نشود.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها ناترازی در زیرساختهای حیاتی مثل صنعت آب، بحث «شکست بازار» را داغ کرده است؛ جایی که به دلیل نبودِ نهاد ناظر مستقل و قیمتگذاری غیرواقعی، بخش خصوصی تمایلی به ورود ندارد. این بنبست نشان میدهد که بازار به تنهایی نمیتواند امنیتِ سرمایه و نیاز عمومی را تامین کند و نیازمند بازنگری در نقشِ تنظیمگری دولت است.
آخرین اخبار با این مفهوم
بحران اعتماد در صنعت آب؛ چرا سرمایهگذاران بدون رگولاتور مستقل وارد نمیشوند؟
جذب سرمایه ۶۰ میلیارد دلاری در صنعت آب ایران، تنها با ایجاد یک نهاد تنظیمگر مستقل و حذف داوری دولت ممکن است.
۹ تیر ۱۴۰۵
نقد تند یک اقتصاددان به گزارش گروه ۷: وقتی سیاست جای علم اقتصاد را میگیرد
نقد علمی به گزارش G7؛ نویسنده معتقد است این گزارش به جای حل مشکلات، به دنبال توجیه مداخلات دولتی و پوشاندن شکستهای ساختاری غرب است.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵