صنعتزدایی زودرس
صنعتزدایی زودرس زمانی رخ میدهد که چرخ کارخانهها زودتر از موعد از حرکت میایستد. در حالت عادی، کشورها ابتدا با توسعه صنعت ثروتمند میشوند و بعد به سراغ خدمات پیشرفته میروند؛ اما در این وضعیت، اقتصاد بدون اینکه طعم صنعتیشدنِ کامل را بچشد، کوچک میشود. این یعنی سهم صنعت در تولید ملی و اشتغال، قبل از رسیدن به بلوغ، کاهش یافته و اقتصاد به جای تکیه بر تولیدات ملموس و صادراتی، به فعالیتهای خدماتی ساده وابسته میگردد. در ایران، این اتفاق به معنای تبدیل شدنِ نیروهای متخصص به شاغلان بخشهای غیرمولد مانند واسطهگری است. وقتی به دلیل نوسان مداوم دلار و سختیِ واردات ماشینآلات، ساختن کارخانه دیگر صرفه اقتصادی نداشته باشد، سرمایهها به جای تولید، صرف خرید و فروش داراییها میشود. این روند مستقیماً روی سفره مردم اثر میگذارد؛ چرا که بدون صنعت قوی، اقتصاد در برابر تورم بیدفاع میماند و توان ایجاد شغلهای پایدار با دستمزد بالا برای جوانان از دست میرود.
چرا الان مهم است
تازهوقتی سهم کارخانهها در اقتصاد کم میشود و آدمها به جای تولید، به مشاغل خدماتیِ کمدرآمد پناه میبرند، «صنعتزدایی زودرس» رخ داده است. بحران اخیر طبقه متوسط در آسیا نشان میدهد که رشد اقتصادی بدون پایه صنعتیِ قوی، دیگر به سفره مردم نمیرسد؛ زنگ خطری برای ایران که در آن تورم و فرسودگی ماشینآلات، تولید را ضعیف و رفاه را به رویایی دور تبدیل کرده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

چرا رشد اقتصادی دیگر به معنای رفاه نیست؟ بحران طبقه متوسط در آسیا
رشد اقتصادی در کشورهای نوظهور به دلیل تغییر ساختار شغلها، دیگر امنیت مالی طبقه متوسط را تضمین نمیکند.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵