پایه پولی
پایه پولی در واقع همان «پولِ خام» یا خروجیِ مستقیمِ چاپخانه بانک مرکزی است. وقتی دولت برای جبران کسری بودجه خود از بانک مرکزی قرض میگیرد یا بانک مرکزی دلارهای نفتی را از دولت میخرد و در ازای آن ریال به بازار تزریق میکند، پایه پولی رشد میکند. این پول چون پایه و اساسِ خلق پولهای بعدی توسط بانکها در قالب وام است، به آن پول پرقدرت میگویند. در اقتصاد ایران، رشد پایه پولی پیوند مستقیمی با سفره مردم دارد. برای مثال، وقتی بانک مرکزی برای جبران ناترازی بانکها یا تامین مالی طرحهای دولتی مثل مسکن مهر پول خلق میکند، این نقدینگیِ جدید با فاصلهای کوتاه به بازارهای مختلف میریزد و باعث گران شدن کالاها و خدمات میشود. در حقیقت، هر چقدر این عدد بدون رشد تولید بزرگتر شود، قدرت خریدِ پولی که در حساب بانکی یا جیب شماست، کمتر خواهد شد.
چرا الان مهم است
تازهبا تشدید تنشهای منطقهای و فشار ناترازیهای ساختاری بر بودجه، بحث درباره «پولِ داغ» یا همان پایه پولی دوباره داغ شده است. این روزها که بانک مرکزی میان دوراهی مهار تورم و حمایت از تولید ایستاده، تغییرات پایه پولی نشان میدهد که آیا موتور چاپ پول برای جبران کسریها روشن میماند یا ارادهای برای کنترل ریشهای گرانیها و حفظ ارزش دارایی مردم وجود دارد.
آخرین اخبار با این مفهوم
تنگه هرمز؛ اهرمی ژئواکونومیک با تاریخ مصرف محدود برای ایران
تنگه هرمز اهرمی قدرتمند اما با تاریخ مصرف محدود است که باید پیش از فرسایش، به دستاورد اقتصادی پایدار تبدیل شود.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
سودهای موهوم بانکی؛ چگونه ناترازی به تورم تبدیل میشود؟
شناسایی سودهای موهوم در بانکها، ناترازی را پنهان کرده و هزینه آن را در آینده به تورم تبدیل میکند.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
چرا تصورات ما از «پول پرقدرت» اشتباه است؟
پول پرقدرت لزوماً تورمزا نیست؛ تورم نتیجه خلق نقدینگی توسط بانکها و سیاستهای تنظیمی است.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
پایان عصر سرمایهگذاری سنتی: چرا همبستگی دلار، طلا و بورس شکسته است؟
همبستگی تاریخی بازارهای دارایی در ایران شکسته است؛ سرمایهگذاران باید از استراتژیهای سنتی به سمت مدیریت ریسک فعال حرکت کنند.
۱۴ شهریور ۱۴۰۵
چگونه رقابت پولی میتواند تورم مزمن ایران را مهار کند؟
تورم مزمن ایران ناشی از بیانضباطی پولی است؛ ایجاد رقابت پولی میتواند دولت را به انضباط وادار کند.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵استراتژی بانک مرکزی در شرایط جنگی؛ چگونه تورم را بدون فروپاشی تولید مهار کنیم؟
در شرایط جنگی، سیاست پولی باید به جای افزایش نرخ بهره، بر حفظ ثبات بانکی و انضباط مالی تمرکز کند.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵
چرا جنگ تورم ایران را تشدید میکند؟ ریشهیابی در ناترازیهای ساختاری
جنگ تنها شتابدهنده تورم است؛ ریشه اصلی تورم در ایران ناترازیهای انباشته و اصلاحات بهتعویقافتاده است.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵
چرا تورم در ایران نهادینه شده است؟ گذار به نظام تورمی جدید
تورم در ایران نهادینه شده و برای خروج از این چرخه، اصلاحات ساختاری بودجه و بازسازی اعتبار سیاستگذار حیاتی است.
۱۱ شهریور ۱۴۰۵
گذار اقتصاد ایران به نظام تورمی جدید؛ وقتی تورم خودتولید میشود
تورم در ایران به یک نظام خودتداومبخش تبدیل شده که نیازمند اصلاحات ساختاری فراتر از کنترلهای دستوری است.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵
چالشهای نظام بانکی؛ از ناترازی تا ضرورت اصلاح قواعد پولی
کارشناسان در همایش بانکداری اسلامی بر لزوم اصلاح قواعد پولی، استقلال بانک مرکزی و مدیریت علمی نقدینگی تأکید کردند.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵
همتی: فروپاشی اقتصادی جنگ روانی است؛ تزریق ۲ میلیارد دلار برای ثبات بازار
همتی با رد ادعای فروپاشی، از تأمین ۱۸ میلیارد دلار ارز و رشد ۸۰ درصدی تسهیلات تولید خبر داد.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵
سه عامل اصلی تورم از نگاه دولت: بانکها، بودجه و سایه جنگ
دولت چهاردهم ناترازی بانکها، کسری بودجه و تنشهای منطقهای را سه ضلع اصلی فشار بر معیشت مردم میداند.
۹ شهریور ۱۴۰۵
چرا بانکداری اسلامی مانع کنترل تورم نیست؟ تحلیل ولیالله سیف
تورم ایران ناشی از محدودیتهای شرعی نیست، بلکه نتیجه سلطه مالی دولت بر سیاستهای پولی است.
۹ شهریور ۱۴۰۵بانکداری اسلامی مانع سیاست پولی نیست؛ ریشه تورم در بیانضباطی مالی است
بانکداری اسلامی مانع سیاست پولی نیست؛ تورم پایدار ایران محصول سلطه مالی دولت و کسری بودجه است.
۸ شهریور ۱۴۰۵
چرا کنترل نقدینگی برای مهار تورم ایران کافی نیست؟
تورم ایران ترکیبی از رشد نقدینگی و شوکهای عرضه است؛ مهار آن نیازمند اصلاحات ساختاری در تولید و تجارت است.
۲۸ مرداد ۱۴۰۵
فراتر از نقدینگی: چرا تورم ایران با شوکهای عرضه گره خورده است؟
تورم ایران ترکیبی از نقدینگی و شوکهای عرضه است؛ مهار آن نیازمند اصلاحات ساختاری فراتر از سیاست پولی است.
۲۷ مرداد ۱۴۰۵
تاجگردون: دولت در تأمین منابع کالابرگ ناتوان است؛ مجلس مشروط به شفافیت کمک میکند
تاجگردون ضمن انتقاد از ناهماهنگی و کسری منابع کالابرگ، شرط حمایت مجلس از دولت را شفافیت مالی اعلام کرد.
۲۷ مرداد ۱۴۰۵
راهکارهای مهار تورم در شرایط جنگی؛ چگونه از ابرتورم جلوگیری کنیم؟
در شرایط جنگی، انضباط پولی و مالی برای جلوگیری از تبدیل تورم بالا به ابرتورم حیاتی است.
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
چرا نرخ بهره در ایران تورم را مهار نمیکند؟
نرخ بهره به تنهایی تورم را مهار نمیکند؛ اصلاح ترازنامه بانکهای ناتراز شرط اصلی ثبات پولی است.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
چالشهای معیشتی و امنیتی در بهارستان؛ از هشدار بنزینی تا طرح مقابله با نفوذ
مجلس در نشستی پرچالش، ضمن تصویب طرح مقابله با نفوذ، نسبت به سیاستهای اقتصادی دولت و قیمت بنزین هشدار داد.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵