بازیابی K شکل

بازیابی K شکل یعنی وقتی اقتصاد از یک شوک بزرگ مثل پاندمی یا تحریم‌های شدید خارج می‌شود، همه با هم به روزهای خوب برنمی‌گردند. در این حالت، نمودار رشد اقتصادی شبیه حرف انگلیسی K می‌شود؛ یک خط به سمت بالا می‌رود و خط دیگر به سمت پایین متمایل می‌شود. این یعنی در حالی که آمارهای کلان ممکن است از پایان رکود خبر بدهند، واقعیت زندگی برای تمام گروه‌های جامعه یکسان نیست و شکاف طبقاتی عمیق‌تر می‌شود.

در اقتصاد ایران، این پدیده را به وضوح در سال‌های اخیر دیده‌ایم. با جهش قیمت دلار و تورم، کسانی که دارایی‌هایی مثل ملک، طلا یا سهام شرکت‌های بزرگ صادراتی داشتند، روی شاخه بالایی K سوار شدند و ثروتشان چند برابر شد. اما در مقابل، حقوق‌بگیران و مشاغل کوچک خدماتی که درآمدشان با تورم رشد نکرد، در شاخه پایینی قرار گرفتند. این مدل بازیابی به ما می‌گوید که رشد اقتصادی لزوماً به معنی بهبود وضعیت سفره همه مردم نیست و می‌تواند نابرابری را به اوج برساند.