تجارت چندجانبه

تجارت چندجانبه زمانی اتفاق می‌افتد که ایران به جای قراردادهای تکی با یک کشور خاص، وارد پیمان‌های بزرگ‌تری با چندین کشور می‌شود تا با قوانین یکسان با همه آن‌ها معامله کند. در این حالت، مجموعه‌ای از کشورها توافق می‌کنند که موانع تجاری را برای یکدیگر بردارند. این یعنی به جای اینکه برای هر کشور یک قانون جداگانه داشته باشیم، در قالب گروه‌هایی مثل اتحادیه اوراسیا یا پیمان‌های منطقه‌ای، با مجموعه‌ای از شرکا بر سر گمرک ارزان‌تر و تسهیلات بانکی مشترک توافق می‌کنیم. این موضوع مستقیماً روی قیمت کالاهایی که مردم در بازار می‌بینند اثر دارد. برای مثال، وقتی ایران با چندین کشور همسایه توافق چندجانبه امضا می‌کند، تعرفه واردات کالاهای اساسی مثل نهاده‌های دامی یا روغن کاهش می‌یابد که نتیجه‌اش جلوگیری از گرانی شدید این کالاها در سوپرمارکت‌هاست. همچنین، این نوع تجارت باعث می‌شود دارایی تولیدکنندگان ایرانی امنیت بیشتری داشته باشد؛ چون اگر صادرات به یک کشور به دلیل مسائل سیاسی متوقف شود، بازارهای جایگزین در همان پیمان وجود دارند تا ارزآوری برای کشور قطع نشود.