ترازنامه بانک مرکزی

ترازنامه بانک مرکزی در واقع صورت‌حسابِ نهاییِ چاپ پول در کشور است. در یک طرف این ترازنامه، دارایی‌هایی مثل ذخایر طلا، ارزهای خارجی و طلبِ بانک مرکزی از دولت و بانک‌ها قرار دارد و در طرف دیگر، بدهی‌هایی که همان اسکناس‌های توی جیب ما و سپرده‌های بانک‌ها نزد بانک مرکزی است. وقتی می‌گوییم ترازنامه منبسط شده، یعنی بانک مرکزی به هر دلیلی دارایی جدیدی به دست آورده و در ازای آن، پولِ جدید به اقتصاد تزریق کرده است.

اهمیت این ترازنامه برای زندگی روزمره ما در این است که هر تغییری در آن، مستقیماً روی تورم اثر می‌گذارد. در اقتصاد ایران، وقتی دولت با کسری بودجه مواجه می‌شود یا بانک‌ها با کمبود نقدینگی روبرو می‌شوند، فشار به بانک مرکزی وارد شده و ترازنامه آن بزرگ می‌شود. این بزرگ شدن به معنای رشد پایه پولی است که مثل بنزین روی آتش نقدینگی عمل می‌کند؛ نتیجه‌اش این است که ارزشِ ریال در برابر دلار و کالاها کاهش یافته و قدرت خرید مردم کمتر می‌شود.