دهکهای هزینهای
دهکهای هزینهای در واقع یک خطکش برای اندازهگیری فاصله طبقاتی در ایران است. مرکز آمار، کل جمعیت کشور را بر اساس هزینههایی که در سال انجام میدهند از فقیرترین تا ثروتمندترین ردیف میکند و سپس آنها را به ۱۰ دسته مساوی تقسیم میکند. هر دسته را یک «دهک» مینامند؛ بنابراین دهک اول شامل ۱۰ درصد از خانوادههایی است که کمترین هزینه را داشتهاند و دهک دهم شامل ۱۰ درصد از مرفهترین لایههای جامعه میشود. این دستهبندی مستقیماً با جیب شما در ارتباط است، چون دولت بر اساس همین دهکبندی تصمیم میگیرد یارانه نقدی ۳۰۰ یا ۴۰۰ هزار تومانی به چه کسی تعلق بگیرد یا چه کسانی از دریافت کالابرگ الکترونیک بهرهمند شوند. برای مثال، وقتی قیمت مرغ یا روغن بالا میرود، فشار اصلی روی دهکهای پایین است که بخش بزرگی از درآمدشان صرف خوراک میشود؛ در حالی که برای دهک دهم، تورمِ مسکن یا خودرو اهمیت بیشتری در تغییر سبک زندگیشان دارد.
چرا الان مهم است
تازهبا اوجگیری تورم و فاصله گرفتن احساس مردم از آمارهای رسمی، مفهوم دهکهای هزینهای برای درک واقعیت سفرهها حیاتی شده است. وقتی تورم خوراکیها از میانگین کل فراتر میرود، فشار اصلی بر دهکهای پایین که بخش بزرگ درآمدشان صرف غذا میشود، تخلیه میگردد؛ این شکاف عمیق، تحلیل وضعیت معیشتی را از اعداد کلی به سمت بررسی دقیق سهم هر دهک از گرانی برده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

چرا مردم تورم را بسیار بیشتر از آمارهای رسمی حس میکنند؟ تحلیل شکاف آمار و واقعیت
تورم رسمی میانگین کل اقتصاد است، اما تورم احساسی بازتاب دقیق گرانی در سفره، اجارهبها و هزینههای تکراری مردم است.
۱۴ تیر ۱۴۰۵
تایید تورم بیسابقه ۸۰ درصدی؛ فشار مضاعف گرانی بر سفره فقرا و روستاییان
تورم نقطه به نقطه از ۸۰ درصد گذشت؛ فقرا و روستاییان به دلیل جهش قیمت خوراکیها بیشترین آسیب را دیدهاند.
۸ تیر ۱۴۰۵
رکوردشکنی تورم در خرداد ۱۴۰۵؛ فشار مضاعف بر معیشت دهکهای کمدرآمد
تورم نقطه به نقطه به ۸۸.۶٪ رسید؛ خوراکیها و دهکهای پایین جامعه بیشترین آسیب را از موج جدید گرانی دیدهاند.
۶ تیر ۱۴۰۵