رهن

رهن در واقع نوعی وثیقه یا ضمانت است که در اقتصاد ایران دو کاربرد اصلی دارد. در بازار اجاره، مستأجر مبلغی را در ابتدا به صاحب‌خانه می‌دهد که در پایان قرارداد باید عیناً به او برگردانده شود. این پول که در عرف به آن «پولِ پیش» هم می‌گویند، باعث می‌شود اجاره‌بهای ماهانه کاهش یابد. در حالت دیگر، وقتی شما از بانک وام می‌گیرید، سند ملک در رهن بانک قرار می‌گیرد؛ یعنی ملک ضمانتِ وام می‌شود تا اگر اقساط پرداخت نشد، بانک اجازه قانونی برای برداشت از آن دارایی را داشته باشد.

برای خانواده‌های ایرانی، رهن فقط یک قرارداد حقوقی نیست، بلکه ابزاری برای مدیریت نقدینگی است. وقتی تورم بالا می‌رود، مالکان تمایل بیشتری به دریافت رهن کامل پیدا می‌کنند تا با آن پول در بازارهای دیگر سرمایه‌گذاری کنند. برای مستأجر نیز، رهن کردنِ یک خانه شبیه به نوعی پس‌انداز اجباری است که در پایان سال به او بازمی‌گردد، اما چالش بزرگ اینجاست که با جهش قیمت مسکن در شهرهایی مثل تهران، تأمین این مبلغِ کلان برای مستأجران سخت‌تر شده و مستقیماً روی توان معیشتی آن‌ها اثر می‌گذارد.