ضریب بازیافت

تصور کنید یک اسفنج پر از آب دارید؛ هر چقدر هم آن را فشار دهید، همیشه مقداری آب درون منافذش باقی می‌ماند. در چاه‌های نفت و گاز هم دقیقاً همین اتفاق می‌افتد. تمام ثروتی که زیر زمین شناسایی شده، به روی زمین نمی‌آید. ضریب بازیافت یعنی آن بخشی از کل مخزن که زورِ دانش و تجهیزات فعلی ما به آن می‌رسد تا از دل سنگ‌ها بیرونش بکشیم. مابقی این ثروت، برای همیشه در اعماق زمین حبس می‌ماند مگر اینکه با هزینه‌کرد و تکنولوژی جدید، راهی برای آزاد کردنش پیدا کنیم.

در اقتصاد ایران که رگ حیاتی‌اش به فروش نفت گره خورده، این عدد تعیین‌کننده است. میانگین ضریب بازیافت در مخازن ایران حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد است؛ یعنی ما بیش از دو برابرِ آنچه برداشت می‌کنیم را زیر زمین جا می‌گذاریم. اگر بتوانیم با تزریق گاز یا آب به میدان‌هایی مثل «اهواز» یا «مارون»، فقط یک درصد این ضریب را بالا ببریم، ثروتی معادل صدها میلیارد دلار به دارایی‌های ملی اضافه می‌شود. این یعنی ارزآوری بیشتر، بودجه‌ پایدارتر و در نهایت فشار کمتر بر نرخ دلار که مستقیماً روی قیمت کالاهای مصرفی و معیشت همه ما اثر می‌گذارد.