عملیات بازار باز
عملیات بازار باز یعنی بانک مرکزی مثل یک معاملهگر وارد بازار میشود و اوراق بدهی دولت را از بانکها میخرد یا به آنها میفروشد. وقتی بانک مرکزی اوراق میخرد، در واقع پول تازه به بانکها تزریق میکند تا دستشان برای وام دادن باز شود؛ وقتی هم اوراق میفروشد، پول اضافه را از بانکها جمع میکند تا جلوی رشد سریع نقدینگی را بگیرد. در ایران، این کار عمدتاً با خرید و فروش اسناد خزانه اسلامی یا همان اخزا انجام میشود تا نرخ سود در بازار بینبانکی مدیریت شود. این عملیات مستقیماً روی جیب شما اثر میگذارد چون تعیینکننده اصلی نرخ سود سپرده و وامهای بانکی است. وقتی بانک مرکزی با خرید اوراق، نقدینگی را زیاد میکند، نرخ سود تمایل به کاهش پیدا میکند و برعکس. اگر این ابزار درست استفاده نشود، یا بانکها با کمبود نقدینگی مواجه شده و وامدهی قفل میشود، یا با تزریق بیش از حد پول، آتش تورم تندتر شده و قدرت خرید ریال در برابر کالاها و دلار کمتر میشود.
چرا الان مهم است
تازهدر روزهایی که دولت برای جبران کسری بودجه به فروش اوراق روی آورده، عملیات بازار باز به کلیدیترین ابزار بانک مرکزی تبدیل شده است. ناکامی در حراجهای اخیر و چالش تنظیم نرخ سود نشان میدهد که بدون اصلاح ساختار بانکها، این ابزار به تنهایی نمیتواند ترمز تورم را بکشد و نقدینگی را در فضای پرنوسان فعلی مدیریت کند.
آخرین اخبار با این مفهوم

چالشهای افزایش سپرده قانونی؛ آیا ترمز نقدینگی کشیده میشود؟
افزایش سپرده قانونی با هدف مهار تورم، میان کارشناسان بر سر اثربخشی و پیامدهای آن برای تولید بحثبرانگیز شده است.
۲ مرداد ۱۴۰۵
شکست حراج اوراق دولتی و سقوط آزاد طلا؛ واکاوی چالشهای بودجهای و فرصتهای انرژی
شکست حراج اوراق دولتی، سقوط بیسابقه قیمت جهانی طلا و واکاوی ظرفیتهای مغفول زغالسنگ در اقتصاد ایران.
۱۰ تیر ۱۴۰۵
چرا افزایش نرخ سود بدون اصلاحات بانکی، تورم ایران را مهار نمیکند؟
افزایش نرخ سود بدون اصلاح نظام بانکی و انضباط مالی دولت، تورم را مهار نمیکند و تنها هزینههای مالی را بالا میبرد.
۹ تیر ۱۴۰۵
لزوم تغییر پارادایم سیاستگذاری پولی و ارزی ایران در صورت توافق با آمریکا
سیاستگذار باید برای دوران پساتوافق، ابزارهای پولی و ارزی خود را از حالت تدافعی و دستوری به مدیریت علمی و مبتنی بر بازار تغییر دهد.
۹ تیر ۱۴۰۵
لزوم بازنگری در ابزارهای اقتصادی؛ آمادگی برای سیاستگذاری در دوران پساتحریم
سیاستگذاری اقتصادی در دوران پساتحریم نیازمند رها کردن ابزارهای دوران تحریم و بازگشت به قواعد علمی پولی و استقلال ارزی است.
۸ تیر ۱۴۰۵
رونمایی از صندوقهای ارزی؛ گام بلند بورس برای جذب سرمایههای دلاری و توکنسازی داراییها
بورس با معرفی صندوقهای ارزی و توکنسازی داراییها، به دنبال جذب ۱۵۰ میلیارد دلار سرمایه و کاهش وابستگی به بانکهاست.
۱ تیر ۱۴۰۵