نرخ سپرده قانونی
همچنین: نسبت ذخیره قانونی
نرخ سپرده قانونی در واقع سهمی از پول شماست که وقتی در بانک میگذارید، بانک اجازه ندارد تمام آن را به دیگران وام بدهد یا با آن سرمایهگذاری کند. بانک مرکزی این بخش از پول را از بانکها میگیرد و در حسابهای خود بلوکه میکند تا مطمئن شود بانکها بیش از حدِ توانشان پول خلق نمیکنند و همواره مقداری ذخیره نقد برای شرایط اضطراری در شبکه بانکی وجود دارد. این عدد معمولاً بین ۱۰ تا ۱۳ درصد نوسان میکند و ابزاری برای تنظیم شیرِ نقدینگی در کشور است. وقتی بانک مرکزی در ایران احساس کند نقدینگی زیاد شده و تورم در حال بالا رفتن است، این نرخ را افزایش میدهد. با این کار پولِ کمتری در دست بانکها میماند، در نتیجه وام گرفتن برای مردم و کسبوکارها سختتر و کمیابتر میشود که در نهایت به کاهش سرعت رشد قیمتها در بازارهایی مثل دلار و مسکن کمک میکند. در مقابل، کاهش این نرخ به معنای چراغ سبز برای تزریق پول بیشتر به بازار و تسهیل وامدهی است.
چرا الان مهم است
تازهبا داغ شدن بحث آزادسازی یا تغییر نرخ سود برای مهار تورم، نگاهها به سمت ابزارهای مکمل بانک مرکزی چرخیده است. در حالی که شایعات تغییر سود بانکی تکذیب شده، تنظیم «نرخ سپرده قانونی» به عنوان اهرمی برای کنترل قدرت وامدهی بانکها و مهار رشد نقدینگی، به یکی از گزینههای اصلی روی میز برای مدیریت بازار پول و داراییهای مردم تبدیل شده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

آزادسازی نرخ بهره؛ چرا افزایش دستوری سود بانکی راهکار تورم نیست؟
آزادسازی نرخ بهره به معنای افزایش دستوری آن نیست؛ اصلاح بازار پول نیازمند بستهای ساختاری و نظارتی است.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
بانک مرکزی شایعات تغییر نرخ سود را رد کرد: بررسیهای کارشناسی ادامه دارد
بانک مرکزی شایعه تغییر فوری نرخ سود را رد کرد و گفت هر تصمیمی هنوز در مرحله بررسیهای کارشناسی است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵