نهاده واسطهای
نهاده واسطهای در واقع همان مواد اولیه، قطعات یا خدماتی است که یک تولیدکننده میخرد تا با تغییر دادن یا ترکیب کردن آنها، محصول جدیدی بسازد. برخلاف کالای نهایی که مستقیماً به دست شما میرسد، نهاده واسطهای در دلِ محصول دیگر جای میگیرد یا در فرآیند ساخت مصرف میشود؛ مثلاً برقی که در یک کارگاه مصرف میشود یا پارچهای که در تولیدی به پیراهن تبدیل میگردد، همگی نهاده واسطهای هستند.
در اقتصاد ایران، قیمت نهادههای واسطهای موتور اصلی تغییرات تورم است. وقتی قیمت ارز جهش میکند، مواد اولیه وارداتی مثل قطعات لوازم خانگی یا مواد اولیه پتروشیمی گران میشوند. این گرانی بلافاصله خودش را در برچسب قیمت کالاها در مغازهها نشان میدهد. در واقع، هر تغییری در دسترسی یا قیمت این نهادهها، مستقیماً روی هزینه زندگی و قدرت خرید شما اثر میگذارد؛ چون تولیدکننده برای بقای خود مجبور است هزینه گران شدن مواد اولیه را از جیب مصرفکننده نهایی جبران کند.
چرا الان مهم است
تازهامروزه نهادههای واسطهای دیگر فقط شامل مواد اولیه فیزیکی نیستند؛ نقش پررنگ «خدمات» در زنجیره تولید جهانی، زنگ خطری برای اقتصاد ایران است. از آنجا که بخش بزرگی از هزینه تمامشده کالاها در ایران به تامین این نهادهها (چه وارداتی و چه خدماتی) وابسته است، ناترازی در دسترسی به آنها میتواند شکاف رفاهی و تولیدی ما را با دنیا عمیقتر کند.
آخرین اخبار با این مفهوم
خدمات؛ موتور جدید تجارت جهانی یا عامل تشدید شکاف میان کشورها؟
خدمات دیجیتال موتور تجارت جهانیاند، اما شکاف زیرساختی و قانونی، کشورهای در حال توسعه را از این رشد محروم کرده است.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵