وام توسعهای
وام توسعهای پولی است که دولت یا بانکهای تخصصی با هدفی فراتر از سودآوری کوتاهمدت، به پروژههای بزرگ و کلیدی میپردازند. برخلاف وامهای معمولی که برای خرید خودرو یا مسکن میگیریم، این اعتبار صرف ساختن نیروگاه، توسعه کشاورزی مدرن یا تجهیز کارگاههای صنعتی میشود. این وامها معمولاً دوره تنفس دارند؛ یعنی وامگیرنده تا چند سال که پروژه به سوددهی برسد، نیازی به بازپرداخت اصل پول ندارد. در اقتصاد ایران، منابعی مثل صندوق توسعه ملی یا بانکهایی مانند بانک کشاورزی و بانک صنعت و معدن متولی اصلی پرداخت این تسهیلات هستند. اگر این پول به جای رانتبازی، واقعاً صرف ساخت یک واحد تولیدی در استانی محروم شود، با ایجاد شغل و تولید کالا به مهار تورم و تقویت ارزش ریال کمک میکند. اما اگر این وامهای ارزانقیمت به شرکتهای دولتی زیانده برسد، عملاً باعث اتلاف منابع ملی و در نهایت چاپ پول و گرانی بیشتر برای عموم مردم خواهد شد.
چرا الان مهم است
تازهتغییر سیاست نهادهای بینالمللی در اعطای وامهای توسعهای به قدرتهای نوظهور، زنگ خطری برای کشورهای در حال توسعه است. در ایران که تامین مالی پروژههای زیربنایی با چالش جدی روبروست، درک تفاوت این وامهای ارزان و بلندمدت با تسهیلات تجاری، برای پیشبینی آینده طرحهای عمرانی و نقش صندوق توسعه ملی در جایگزینی این منابع اهمیت دوچندانی یافته است.
آخرین اخبار با این مفهوم
پایان عصر وامهای توسعهای؛ چرا بانک جهانی اعطای اعتبار به چین را متوقف میکند؟
بانک جهانی با تایید بلوغ اقتصادی چین، اعطای وامهای توسعهای به این کشور را تا سال ۲۰۳۱ کاملاً متوقف میکند.
۱۰ تیر ۱۴۰۵