اقتصاد چندجانبه
اقتصاد چندجانبه یعنی یک کشور به جای اینکه تمام تخممرغهایش را در سبد یک یا دو شریک تجاری بگذارد، با مجموعهای از کشورها و نهادهای جهانی وارد معامله شود. در این مدل، قوانین بازی را توافقهای جمعی تعیین میکنند نه فقط قدرت یک کشور خاص. هدف اصلی این است که جریان ورود و خروج کالا، سرمایه و تکنولوژی همیشه برقرار بماند و هیچ اتفاق سیاسی یا اقتصادی ناگهانی در یک گوشه دنیا، کل معیشت و ثبات مالی یک ملت را فلج نکند.
برای ما در ایران، اقتصاد چندجانبه به معنای رهایی از بنبست تحریمهای تکجانبه و تنوعبخشی به منابع ارزی است. وقتی ایران عضو گروههایی مثل بریکس یا پیمان شانگهای میشود، در واقع تلاش میکند تا به جای وابستگی صرف به دلار یا بازارهای محدود، با ارزهای مختلف و بازارهای متنوعتری مثل چین، هند و روسیه کار کند. این تنوع باعث میشود تامین کالاهای اساسی مثل برنج، دارو یا قطعات خودرو پایدارتر شود و نوسانات سیاسی در روابط با یک کشور خاص، بلافاصله باعث جهش قیمتها در بازار داخلی و فشار به جیب مردم نشود.
چرا الان مهم است
تازهتغییر در سیاستهای وامدهی نهادهای بینالمللی نشاندهنده دگرگونی در قواعد اقتصاد چندجانبه است. این موضوع برای ایران که در تلاش است از طریق پیمانهای جدید، محدودیتهای مالی را دور بزند، اهمیت دوچندان دارد. درک این جابهجایی قدرت در سازمانهای جهانی، تصویری روشنتر از آینده دسترسی ما به سرمایه و ثبات بازارهای داخلی ارائه میدهد.
آخرین اخبار با این مفهوم

پایان عصر وامهای توسعهای؛ چرا بانک جهانی اعطای اعتبار به چین را متوقف میکند؟
بانک جهانی با تایید بلوغ اقتصادی چین، اعطای وامهای توسعهای به این کشور را تا سال ۲۰۳۱ کاملاً متوقف میکند.
۱۰ تیر ۱۴۰۵