اقتصاد سیاسی
اقتصاد سیاسی به ما میگوید که بازارها در فضای بسته و صرفاً بر اساس فرمولهای ریاضی عمل نمیکنند. در واقعیت، این سیاستمداران و نهادهای قدرت هستند که با وضع قوانین، تعیین نرخ بهره یا نحوه توزیع یارانهها، جهتِ حرکتِ ثروت را مشخص میکنند. این دانش به دنبال پاسخ به این سوال است که چه کسی، چه چیزی را، چگونه و به چه قیمتی به دست میآورد و چرا برخی تصمیمات اقتصادی با وجود مخالفت کارشناسان، همچنان اجرا میشوند. در فضای ایران، اقتصاد سیاسی یعنی درکِ اینکه چرا قیمت بنزین یا نرخ دلار فقط یک عدد ساده نیستند، بلکه نتیجهٔ چانهزنیِ گروههای مختلف و ملاحظاتِ اجتماعی دولتها هستند. وقتی شما بدانید که بودجهٔ کشور چطور تقسیم میشود یا چرا برخی صنایع خاص وامهای کلان دریافت میکنند، بهتر میتوانید تغییراتِ ناگهانیِ بازار و تأثیرِ مستقیمِ سیاست بر ارزشِ داراییها و قدرتِ خریدِ خودتان را تحلیل و پیشبینی کنید.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با نوبل گرفتن عجماوغلو و بحث داغ درباره بنبستِ اصلاحات اقتصادی در ایران، «اقتصاد سیاسی» دوباره به صدر اخبار بازگشته است. سوال اصلی این است که چرا با وجود راهحلهای علمی، سیاستمداران از ترسِ از دست دادن پایگاه اجتماعی یا فشارهای سیاسی، جراحیهای اقتصادی را به تعویق میاندازند و چطور تضاد منافع قدرت، باعث فرسایش ساختاری و بلعیده شدن رفاه آینده توسط تصمیمات پوپولیستی امروز شده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

اقتصاد پوتین؛ چگونه کرملین از ابزارهای مالی برای تثبیت قدرت استفاده میکند؟
کتاب «اقتصاد پوتین» نشان میدهد چگونه روسیه با مدیریت منابع و سیاستهای مالی، اقتصاد را به ابزار قدرت تبدیل کرده است.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
تحلیل احتمال عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران در آستانه انتخابات
تحلیل احتمال عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران با هدف تأثیرگذاری بر انتخابات آمریکا و اسرائیل.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
گذار از آنتاگونیسم سیاسی؛ راهبرد ملی برای پیوند امنیت و توسعه در ایران
ایران برای پیشرفت باید از آنتاگونیسم سیاسی عبور کرده و امنیت و توسعه را در چارچوب نهادهای قانونی ترکیب کند.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
چرا اقتصاد ایران در تله «انسداد نهادی» گرفتار شده است؟
اقتصاد ایران به دلیل شکلگیری گروههای ذینفع و وابستگی به مسیر، در تله «انسداد نهادی» گرفتار شده است.
۱۴ شهریور ۱۴۰۵
تحریمها چگونه اقتصاد ایران را از تابآوری به فرسایش ساختاری کشاندند؟
تحریمها با ترکیب ضعفهای نهادی، اقتصاد ایران را از مسیر توسعه خارج و به سمت فرسایش ساختاری سوق دادهاند.
۶ شهریور ۱۴۰۵
چرا الگوی نجات تکنوکراتیک در ایران امروز با بنبست مواجه شده است؟
تکنوکراتها در بحران فراخوانده میشوند، اما قدرت گروههای ذینفع مانع از اصلاحات واقعی در ایران امروز شده است.
۶ شهریور ۱۴۰۵
عجماوغلو: دموکراسی بدون رفاه چگونه فرو میپاشد؟
دموکراسی برای بقا نیازمند رفاه است و صرفِ برگزاری انتخابات، تضمینکننده آزادی و کیفیت زندگی نیست.
۴ شهریور ۱۴۰۵
تحلیل محسن هاشمی از دستاورد راهبردی دولت پزشکیان: توافق با آمریکا و عبور از بحران
محسن هاشمی توافق راهبردی با آمریکا را نقطه عطف دولت پزشکیان برای عبور از بحرانهای اقتصادی میداند.
۴ شهریور ۱۴۰۵
پوپولیسم اقتصادی؛ چگونه رفاه امروز، ظرفیت توسعه فردا را میبلعد؟
پوپولیسم اقتصادی با پیشخور کردن ظرفیتهای آینده برای رضایت کوتاهمدت، بنیانهای توسعه پایدار را فرسوده میکند.
۳ شهریور ۱۴۰۵
چرا سیاستمداران اصلاحات اقتصادی را به تعویق میاندازند؟
سیاستمداران برای حفظ محبوبیت، اصلاحات هزینهبر را به تعویق میاندازند تا زمانی که محدودیت منابع، اصلاح را اجباری کند.
۳ شهریور ۱۴۰۵
دیدی اقتصادی؛ واشنگتن در پی مسدودسازی کامل شریانهای مالی ایران
آمریکا با آغاز «دیدی اقتصادی» به دنبال قطع کامل شریانهای مالی ایران است؛ راهبرد فعلی تابآوری ناکافی است.
۲ شهریور ۱۴۰۵
بنزین؛ گذار از ناترازی با قرارداد اجتماعی و حساب شفاف انرژی
مدیریت ناترازی بنزین نیازمند اصلاح ساختاری، قیمتگذاری پلکانی و ایجاد حساب انرژی مستقل برای بازسازی ظرفیتهاست.
۲ شهریور ۱۴۰۵
درسهای دموکراسی رومی برای اقتصاد سیاسی مدرن
جمهوری روم با نهادهای پیچیده و بدون قانون اساسی، الگویی پایدار از دموکراسی در تاریخ باستان ارائه داد.
۳۱ مرداد ۱۴۰۵
انفال و ضرورت اصلاحات ساختاری در حکمرانی داراییهای عمومی ایران
اصلاح ساختار مالیه عمومی و نظارت دموکراتیک بر داراییهای عمومی (انفال) برای خروج از بحران اقتصادی ضروری است.
۲۸ مرداد ۱۴۰۵
نقد و بررسی نفوذ فکری دارون عجماوغلو؛ آیا اعتبار او با کیفیت پژوهشهایش تناسب دارد؟
بررسی انتقادی اعتبار علمی و نفوذ فکری دارون عجماوغلو در میان اقتصاددانان و چالشهای نظری آثار او.
۲۷ مرداد ۱۴۰۵
استراتژی توسعه ایران: گرهزدن منافع ملی به اقتصاد جهانی
توسعه اقتصادی ایران در گرو تعریف منافع مشترک با جهان و کاهش تنشهای بینالمللی است.
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
اصلاحات اقتصادی در ایران؛ ضرورتهای ساختاری یا مسکنهای موقت؟
اصلاحات اقتصادی ایران نیازمند تغییرات نهادی و جامعیت است، نه صرفاً افزایش قیمتهای بخشی در شرایط اضطراری.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
معماری قدرت اقتصادی؛ چرا دیپلماسی تجاری ایران نیازمند بازتعریف است؟
دیپلماسی اقتصادی ایران باید از «تجارتمحوری» به «معماری قدرت اقتصادی» و پیوند راهبردی داراییهای ملی تغییر جهت دهد.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
افسانه مرزهای تصادفی آفریقا؛ چرا کنفرانس برلین همه چیز را تعیین نکرد؟
مرزهای آفریقا نه در کنفرانس برلین، بلکه طی فرآیندی تدریجی و با توجه به واقعیتهای تاریخی و جغرافیایی شکل گرفتند.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
تاریخچه بنزین در ایران: چرا اصلاح قیمتها به یک مین سیاسی تبدیل شد؟
اصلاح تدریجی قیمت بنزین، برخلاف شوکهای ناگهانی، تنها راه خروج از چرخه تثبیت و بحرانهای اجتماعی است.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵