سلطه مالی
همچنین: سلطه سیاست مالی بر سیاست پولی
سلطه مالی زمانی اتفاق میافتد که دخل و خرج دولت با هم نمیخواند و دولت برای جبران این کسری، به جای اصلاحات ساختاری، از بانک مرکزی به عنوان قلک استفاده میکند. در این شرایط، بانک مرکزی دیگر نمیتواند روی هدف اصلی خود یعنی حفظ ارزش پول ملی تمرکز کند، بلکه ناچار است با چاپ پول یا فشار به بانکها، ناترازیهای بودجهای دولت را پوشش دهد. این یعنی سیاست مالی بر سیاست پولی سوار شده است. در اقتصاد ایران، این پدیده را زمانی میبینیم که دولت برای پرداخت یارانهها یا بودجههای عمرانی، نقدینگی را افزایش میدهد. وقتی پول بدون پشتوانه وارد بازار میشود، ارزش ریال در برابر دلار و کالاها سقوط میکند. در واقع، سلطه مالی مالیاتی پنهان است که از جیب مردم و از طریق تورم برداشت میشود تا هزینههای دولت تامین گردد؛ موضوعی که مستقیماً قدرت خرید خانوادههای ایرانی را نشانه میگیرد.
چرا الان مهم است
تازهوقتی دولت برای جبران کسری بودجه، بانک مرکزی را مجبور به چاپ پول یا سرکوب نرخ سود میکند، «سلطه مالی» رخ میدهد. بحثهای اخیر درباره بیاثری افزایش نرخ سود بر تورم و چالش استقلال بانک مرکزی نشان میدهد که تا وقتی دخل و خرج دولت تراز نشود، ابزارهای پولی برای مهار گرانی در ایران فلج میمانند.
آخرین اخبار با این مفهوم

واکنش مثبت بورس به اخبار سیاسی؛ از چرخش نقدینگی تا چالشهای کلان اقتصادی
بورس در واکنش به اخبار سیاسی سبز شد؛ تحلیلها بر چرخش نقدینگی و چالشهای کلان اقتصادی متمرکز است.
۴ مرداد ۱۴۰۵
چرا فوتبال ایران درجا میزند؟ کالبدشکافی اقتصادی ناکامی تیم ملی
ناکامی فوتبال ایران ریشه در ساختار دولتی، نبود رقابت و استهلاک سرمایه انسانی دارد که با تغییر مربی اصلاح نمیشود.
۱۰ تیر ۱۴۰۵
چرا افزایش نرخ سود بدون اصلاحات بانکی، تورم ایران را مهار نمیکند؟
افزایش نرخ سود بدون اصلاح نظام بانکی و انضباط مالی دولت، تورم را مهار نمیکند و تنها هزینههای مالی را بالا میبرد.
۹ تیر ۱۴۰۵
پارادوکس استقلال؛ چرا بانکهای مرکزی مستقل داراییهای پرریسکتری نگه میدارند؟
استقلال بانک مرکزی باعث میشود این نهاد برای حفظ ثبات اقتصادی، آگاهانه ریسکهای مالی بزرگتری را در ترازنامه خود بپذیرد.
۷ تیر ۱۴۰۵