شاخص قیمت تولیدکننده
همچنین: شاخص بهای تولیدکننده
شاخص قیمت تولیدکننده یا همان تورم پیشران، تغییر قیمت کالاها را در جایی که ساخته میشوند یعنی کارخانه، معدن یا زمین کشاورزی اندازه میگیرد. برخلاف تورم معمولی که قیمت پشت ویترین مغازه را میبیند، این شاخص به ما میگوید تولیدکننده برای خرید مواد اولیه، قطعات، انرژی و پرداخت دستمزد چقدر بیشتر هزینه کرده است. در واقع این عدد نشاندهنده فشار هزینهها بر دوش تولیدکنندگان ایرانی پیش از رسیدن کالا به دست مشتری است. اهمیت این شاخص برای زندگی روزمره ما در این است که مثل یک پیشگوی دقیق عمل میکند. در اقتصاد ایران که قیمت دلار مستقیماً روی هزینه واردات مواد اولیه اثر میگذارد، ابتدا شاخص تولیدکننده رشد میکند و سپس با یک فاصله زمانی، این گرانی به قیمت لبنیات، لوازم خانگی یا پوشاک در بازار میرسد. به زبان ساده، اگر امروز بشنوید که شاخص تولیدکننده در صنعت غذا بالا رفته، باید منتظر باشید که تا چند ماه دیگر برچسب قیمتها در سوپرمارکتها هم عوض شود.
چرا الان مهم است
تازهنوسان قیمت انرژی و نهادههای تولید، از مرغداریهای ایران تا بازارهای جهانی، فشار را بر تولیدکنندگان دوچندان کرده است. شاخص قیمت تولیدکننده اکنون به عنوان «پیشران تورم مصرفکننده» عمل میکند؛ یعنی وقتی هزینه تولید به دلیل شوکهای نفتی و ارزی بالا میرود، با فاصلهای کوتاه، سفره مردم و نرخ بهره بانکهای مرکزی را برای مهار گرانی تحت تأثیر قرار میدهد.
آخرین اخبار با این مفهوم
هفته سرنوشتساز بانکهای مرکزی: تقابل با تورم در اقتصادهای بزرگ جهان
بانکهای مرکزی جهان در هفته پیش رو با اتخاذ سیاستهای پولی متفاوت، در پی مهار تورم و مدیریت رشد اقتصادی هستند.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
شوک انرژی در آمریکا؛ تورم تولیدکننده فدرال رزرو را به افزایش نرخ بهره نزدیک کرد
رشد قیمت انرژی در آمریکا، تورم تولیدکننده را بالا برد و احتمال افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو را تقویت کرد.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
شوک نفت ۱۰۰ دلاری؛ چگونه انرژی گران، اقتصاد جهان را به رکود میکشاند؟
نفت ۱۰۰ دلاری با ایجاد تورم و محدود کردن سیاستهای پولی، رشد اقتصادی جهان را با ریسک رکود مواجه میکند.
۱۸ شهریور ۱۴۰۵
بانک مرکزی اروپا در مسیر تهاجمی؛ آیا نرخ بهره برای سومین بار افزایش مییابد؟
بانک مرکزی اروپا با تداوم تورم، سیاستهای انقباضی خود را تشدید کرده و احتمال افزایش مجدد نرخ بهره را تقویت میکند.
۱۶ شهریور ۱۴۰۵
نبرد طلا و دلار؛ دادههای اشتغال آمریکا معادلات بازار فلزات را تغییر داد
دادههای اشتغال قوی آمریکا و افزایش احتمال نرخ بهره، طلا را تحت فشار قرار داده و بازار را در انتظار دادههای تورمی نگه داشته است.
۱۵ شهریور ۱۴۰۵
بحران در مرغداریها: چرا تولیدکنندگان با وجود مازاد تولید زیان میدهند؟
افزایش شدید هزینههای تولید و شکاف قیمت فروش، صنعت مرغداری را با زیان و بحران مواجه کرده است.
۳ شهریور ۱۴۰۵
پارادوکس خودرو: چرا افزایش قیمت، رکود را عمیقتر میکند؟
صنعت خودرو در دور باطل افزایش هزینههای تولید و کاهش قدرت خرید مصرفکننده گرفتار شده است.
۱ شهریور ۱۴۰۵
طلا در مسیر صعود؛ چشمانتظار دادههای تورمی آمریکا
طلا در انتظار دادههای تورمی آمریکا برای تعیین مسیر آتی خود در برابر سیاستهای فدرال رزرو است.
۲۱ مرداد ۱۴۰۵
چرا ناترازی برق ایران فراتر از کمبود تولید است؟
بحران برق ایران ناشی از ناکارآمدی در مصرف و زیرساختهاست که رقابتپذیری صنعتی را تهدید میکند.
۱۰ مرداد ۱۴۰۵
چرا تورم معدن از کنترل خارج شده است؟ تحلیل فشارهای کلان بر تولید
تورم بالای معدن بازتابی از فشارهای کلان اقتصادی، تحریمها و افزایش هزینههای تولید در زنجیره معدنی است.
۶ مرداد ۱۴۰۵
چرا تورم ایران به رژیم جدیدی وارد شده است؟ تحلیل ریشههای ماندگاری قیمتها
تورم ایران از یک پدیده پولی به یک بحران ساختاری ناشی از شوکهای عرضه و ناترازیهای بودجهای تبدیل شده است.
۲۹ تیر ۱۴۰۵
هشدار اقتصاددانان: تورم ایران وارد فاز ماندگاری و فشارهای شدیدتر شده است
اقتصاددانان هشدار میدهند تورم ایران به دلیل شوکهای عرضه و انتظارات تورمی، وارد فاز ماندگاری و فشارهای شدیدتر شده است.
۲۹ تیر ۱۴۰۵
واگرایی اقتصادی در اروپا: کاهش تورم تولیدکننده نروژ و رکود ساختوساز در ایرلند
کاهش تورم تولیدکننده در نروژ همزمان با رکود شدید در بخش ساختوساز ایرلند، نشاندهنده چالشهای اقتصادی متفاوت در اروپا است.
۲۳ تیر ۱۴۰۵
نخستین آزمون رئیس جدید فدرال رزرو در کنگره تحت تأثیر شوک انرژی جنگ ایران
رئیس فدرال رزرو در حالی به کنگره میرود که جنگ ایران و شوک انرژی، پیشبینیهای تورمی را پیچیده کرده است.
۲۱ تیر ۱۴۰۵
هشدار ایست تورمی در چین؛ چرا دومین اقتصاد بزرگ جهان دوباره سرد شد؟
کاهش غیرمنتظره تورم در چین نشاندهنده ضعف تقاضای داخلی و شکنندگی خروج دومین اقتصاد جهان از رکود است.
۲۰ تیر ۱۴۰۵