آبخور کشتی
آبخور کشتی به زبان ساده یعنی فاصلهی عمودی بین سطح آب تا پایینترین نقطه بدنه کشتی. وقتی یک کشتی در بنادر جنوبی ایران مثل بندرعباس بارگیری میکند، با اضافه شدن هر تن کالا، بدنه بیشتر در آب فرو میرود و عدد آبخور بزرگتر میشود. این شاخص مشخص میکند که آیا یک اسکله عمق کافی برای پذیرایی از آن کشتی را دارد یا خیر.
در اقتصاد ایران، محدودیت آبخور در برخی بنادر قدیمی باعث میشود کشتیهای غولپیکر حامل غلات نتوانند مستقیماً تخلیه شوند. در چنین حالتی، کالا باید در میان دریا به شناورهای کوچکتر منتقل شود که این کار هزینهی حملونقل را بالا میبرد. این هزینهی اضافی در نهایت از جیب مصرفکننده ایرانی و روی قیمت کالاهایی مثل روغن و مرغ پرداخت میشود؛ به همین دلیل عمقبخشی به بنادری مثل چابهار مستقیماً بر کاهش تورم کالاهای وارداتی اثر دارد.
چرا الان مهم است
تازهبا جدی شدن بحث جایگزینی مسیرهای تجاری، محدودیت «آبخور» در بنادر شمالی ایران دوباره به صدر اخبار بازگشته است. عمق کمِ دریای خزر اجازه پهلوگیری به کشتیهای غولپیکر اقیانوسپیما را نمیدهد؛ واقعیتی که نشان میدهد چرا با وجود چالش در مرزها، بنادر کمعمق شمال هنوز نمیتوانند بارِ استراتژیک بنادر عمیق جنوب را در تأمین کالاهای اساسی به دوش بکشند.
آخرین اخبار با این مفهوم

حمله به پل آقتکهخان؛ چرا مسیرهای شمال نمیتوانند جایگزین بنادر جنوب شوند؟
حمله به راهآهن شمال نشان داد مسیرهای جایگزین جنوب هم امن نیستند، هرچند این مسیرها توان فنی جایگزینی بنادر جنوب را ندارند.
۲۰ تیر ۱۴۰۵