برنامهریزی اقتصادی
همچنین: برنامهریزی مرکزی
برنامهریزی اقتصادی در واقع نقشه راهی است که دولتها میکشند تا بدانند با داراییهای کشور چه کنند. در ایران، این کار معمولاً در قالب برنامههای پنجساله توسعه انجام میشود که در آن مشخص میشود قرار است چقدر روی صنعت سرمایهگذاری شود، وضعیت یارانهها چطور باشد و دولت چطور میخواهد دخل و خرجش را تراز کند تا اقتصاد از مسیر اصلیاش خارج نشود. این فرآیند سعی میکند با پیشبینی نیازها، از هدررفت منابع در پروژههای نیمهتمام جلوگیری کند. این برنامهها مستقیماً روی جیب شما اثر میگذارند؛ مثلاً وقتی در برنامههای توسعه بر کاهش وابستگی به نفت تاکید میشود، یعنی دولت ممکن است برای جبران بودجه سراغ مالیاتهای جدید برود یا قیمت حاملهای انرژی را تغییر دهد. اگر این برنامهریزی دقیق و واقعبینانه نباشد، بودجه با کسری مواجه شده و ناچاراً چاپ پول یا استقراض از بانک مرکزی رخ میدهد که نتیجهاش تورم و کاهش قدرت خرید مردم است. در واقع، کیفیت این برنامهریزی تعیین میکند که آیا شغل شما پایدار میماند یا سرمایهتان در بانک هر سال ارزش کمتری پیدا میکند.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها که نوسانات بازار، پیشبینی آینده را برای تولیدکننده ایرانی سخت کرده، بحث «برنامهریزی» دوباره داغ شده است. از یک سو، تلاش برای شفافسازی دادهها از طریق سرشماریهای جدید مطرح است و از سوی دیگر، این سوال که آیا هوش مصنوعی میتواند خلأ نظارت دولت بر بخش بزرگی از اقتصاد را پر کند تا اشتباهات تاریخی دوران وفور نفتی تکرار نشود.
آخرین اخبار با این مفهوم

آیا هوش مصنوعی میتواند رویای برنامهریزی مرکزی در اقتصاد را محقق کند؟
هوش مصنوعی با حل مسئله پردازش اطلاعات، استدلالهای کلاسیک علیه برنامهریزی مرکزی اقتصاد را به چالش میکشد.
۱۲ شهریور ۱۴۰۵
سرشماری ثبتیمبنا؛ پایان مراجعات حضوری و اطمینان از عدم استفاده مالیاتی از دادهها
سرشماری جدید با روش ثبتیمبنا و بدون استفاده مالیاتی از دادهها، برای پر کردن شکاف آماری کشور آغاز میشود.
۱۱ شهریور ۱۴۰۵
روایت عبدالمجید مجیدی از پیامدهای مخرب درآمدهای نفتی در دوران پهلوی
خاطرات مجیدی نشان میدهد چگونه جهش درآمدهای نفتی در دهه ۵۰، سیاستگذاری اقتصادی ایران را با بحران مواجه کرد.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵
چرا دولت در ایران بر ۷۰ درصد اقتصاد کشور اشراف ندارد؟
ساختار دوگانه حکمرانی و نهادهای موازی، دولت را از نظارت بر ۷۰ درصد اقتصاد کشور محروم کرده است.
۲ شهریور ۱۴۰۵
بحران پیشبینیناپذیری؛ چرا صنعت ایران به مدیریت اورژانسی نیاز دارد؟
بیثباتی اقتصادی، برنامهریزی صنعتی را به مدیریت لحظهای تبدیل کرده و نیازمند تغییر ساختار وزارت صمت به مرکز اورژانس اقتصادی است.
۲۹ تیر ۱۴۰۵