سرشماری
همچنین: سرشماری نفوس و مسکن
سرشماری در ایران بزرگترین عملیات جمعآوری آمار است که در آن ماموران آمارگیر سراغ تکتک خانهها میروند تا تصویری دقیق از تعداد نفرات، سن، شغل و وضعیت مسکن مردم به دست آورند. این دادهها فقط عدد و رقم نیستند، بلکه نقشه راه دولت برای تقسیم پول و منابع در کشور محسوب میشوند و مشخص میکنند که در ده سال آینده، سرمایهگذاریها باید به کدام سمت حرکت کند.
اهمیت سرشماری برای زندگی روزمره ما در توزیع عادلانه امکانات نهفته است؛ مثلاً وقتی بر اساس سرشماری مشخص شود جمعیت یک منطقه در حاشیه تهران یا اصفهان جهش داشته، سهمیه آرد نانواییها، بودجه ساخت بیمارستان و حتی تعداد شعب بانک در آن منطقه افزایش مییابد. اگر آمار سرشماری دقیق نباشد، برنامهریزی برای کنترل قیمت مسکن یا توزیع یارانهها با خطا مواجه میشود و در نهایت باعث اتلاف منابع ملی و کاهش کیفیت خدمات عمومی برای شهروندان خواهد شد.
چرا الان مهم است
تازهایران در حال عبور از روش سنتی آمارگیری و حرکت به سمت «سرشماری ثبتیمبنا» است. در این شیوه جدید، به جای مراجعه حضوری مأموران به درب منازل، اطلاعات از بانکهای دادهای موجود استخراج میشود. این تحول با هدف افزایش دقت در برنامهریزیهای کلان انجام شده و همزمان، رفع نگرانی شهروندان از احتمالِ کاربردِ مالیاتیِ این دادهها را دنبال میکند.
آخرین اخبار با این مفهوم

دستور پزشکیان برای اجرای «روز بدون خودرو» در دستگاههای دولتی
دولت برای مدیریت مصرف بنزین، اجرای «روز بدون خودرو» را برای کارکنان دستگاههای اجرایی الزامی کرد.
۱۶ شهریور ۱۴۰۵
پایان عصر سرشماریهای حضوری؛ ایران به سمت سرشماری ثبتیمبنا میرود
سرشماری ۱۴۰۵ با حذف خوداظهاری و تکیه بر دادههای ثبتی دستگاهها، هزینهها را ۹۰ درصد کاهش میدهد.
۱۲ شهریور ۱۴۰۵
سرشماری ثبتیمبنا؛ پایان مراجعات حضوری و اطمینان از عدم استفاده مالیاتی از دادهها
سرشماری جدید با روش ثبتیمبنا و بدون استفاده مالیاتی از دادهها، برای پر کردن شکاف آماری کشور آغاز میشود.
۱۱ شهریور ۱۴۰۵