تثبیت نرخ ارز
تثبیت نرخ ارز زمانی اتفاق میافتد که دولت یا بانک مرکزی تصمیم میگیرد قیمت ریال را در برابر ارزهای خارجی مثل دلار روی یک عدد ثابت نگه دارد. در این وضعیت، دیگر عرضه و تقاضای واقعی در بازار قیمت را تعیین نمیکند، بلکه بانک مرکزی با تزریق ارز یا وضع قوانین سختگیرانه، تلاش میکند قیمت را در همان نقطه حفظ کند. این کار معمولاً با هدف جلوگیری از نوسانات شدید و قابلپیشبینی کردن اقتصاد برای واردکنندگان انجام میشود.
در اقتصاد ایران، تجربههایی مثل دلار ۴۲۰۰ تومانی یا نرخهای دستوری در سامانه نیما نمونههای بارز تثبیت هستند. وقتی دولت قیمت را مصنوعی پایین نگه میدارد، تقاضا برای خرید آن ارز ارزان زیاد میشود و چون منابع ارزی محدود است، صف و سهمیهبندی شکل میگیرد. برای مردم عادی، این سیاست شاید در کوتاهمدت قیمت کالاهای اساسی را ثابت نگه دارد، اما به دلیل ایجاد رانت و فشار به ذخایر ارزی کشور، معمولاً در بلندمدت به جهش ناگهانی قیمتها و تورم بیشتر ختم میشود.
چرا الان مهم است
تازهبا داغ شدن بحث درباره اثربخشی سیاستهای بانک مرکزی، بار دیگر موضوع «تثبیت نرخ ارز» به صدر اخبار آمده است. در اقتصاد ایران، دولتها اغلب سعی میکنند با کنترل دستوری قیمت دلار، تورم را مهار کنند؛ اما کارشناسان هشدار میدهند که بدون اصلاحات ساختاری، این تثبیت ظاهری تنها مانند یک فنر فشرده عمل کرده و نمیتواند ضامن آرامش پایدار سفره مردم باشد.
آخرین اخبار با این مفهوم
چرا سیاستهای پولی بانک مرکزی برای مهار پایدار تورم کافی نیست؟
سیاستهای پولی بانک مرکزی بدون هماهنگی با دیپلماسی و کاهش تنشهای سیاسی، توان مهار پایدار تورم را ندارد.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵