ارز و طلا

نرخ ارز قیمت تبدیل پول ملی ما به پول کشورهای دیگر است. این عدد نشان می‌دهد برای به دست آوردن یک واحد ارز خارجی مثل دلار، باید چند ریال بپردازید؛ نرخی که نبض تورم و هزینه زندگی در ایران را جابه‌جا می‌کند.

اونس طلا واحدی استاندارد برای اندازه‌گیری وزن طلا در بازارهای جهانی و معادل ۳۱.۱۰۳ گرم طلای خالص است. قیمت اونس در کنار نرخ دلار، دو عامل اصلی هستند که قیمت روز سکه و طلا را در بازار ایران تعیین می‌کنند.

ارز ترجیحی دلاری است که دولت با قیمتی بسیار ارزان‌تر از بازار آزاد برای واردات کالاهای اساسی مثل دارو و خوراک دام اختصاص می‌دهد تا قیمت نهایی این کالاها برای سفره مردم گران نشود، هرچند این اختلاف قیمت معمولاً باعث ایجاد رانت می‌شود.

طلا در اقتصاد ایران معتبرترین پناهگاه دارایی در برابر تورم و کاهش ارزش ریال است. قیمت آن در بازار داخلی مستقیماً از قیمت جهانی و نرخ دلار اثر می‌گیرد و به دلیل نقدشوندگی بسیار بالا، اصلی‌ترین ابزار حفظ قدرت خرید برای خانواده‌های ایرانی به شمار می‌رود.

سکه امامی یا طرح جدید، سکه طلای استاندارد بانک مرکزی با عیار ۹۰۰ و وزن ۸.۱۳ گرم است که از سال ۱۳۷۰ تاکنون ضرب می‌شود. این سکه به دلیل نقدشوندگی بسیار بالا، مرجع اصلی قیمت‌گذاری و محبوب‌ترین ابزار حفظ ارزش پول در بازار ایران است.

تخصیص ارز به معنای تایید و تعیین سهمیه دلار یا سایر ارزهای خارجی توسط بانک مرکزی برای واردکنندگان است تا بتوانند کالاهای ضروری را با نرخ‌های مصوب (مانند نیما) وارد کشور کنند.

ذخایر ارزی، قلکِ ارزی و طلای بانک مرکزی است که برای واردات کالاهای اساسی و کنترل نوسانات قیمت دلار استفاده می‌شود. این دارایی‌ها مثل یک پشتوانه عمل می‌کنند تا در روزهای بحرانی، دولت بتواند با عرضه ارز، مانع از سقوط ناگهانی ارزش ریال شود.

طلای آب‌شده حاصل ذوب کردن زیورآلات مستعمل یا شمش‌های خردشده است که چون اجرت ساخت و مالیات ندارد، به یکی از محبوب‌ترین روش‌های حفظ ارزش دارایی در برابر تورم و نوسانات دلار برای سرمایه‌گذاران ایرانی تبدیل شده است.