دهک‌های درآمدی

دهک‌های درآمدی یعنی اگر تمام خانواده‌های ایرانی را از کم‌درآمدترین تا پولدارترین در یک صف طولانی پشت سر هم قرار دهیم و این صف را به ۱۰ قسمت مساوی تقسیم کنیم، هر قسمت یک «دهک» نامیده می‌شود. دهک اول نشان‌دهنده ۱۰ درصدِ فقیرترین و دهک دهم نشان‌دهنده ۱۰ درصدِ ثروتمندترین افراد جامعه است. این رتبه‌بندی فقط بر اساس حقوق ماهانه نیست و دارایی‌هایی مثل خودرو، ملک و میزان گردش حساب بانکی هم در تعیین جایگاه خانواده‌ها در این صف نقش کلیدی دارند.

اهمیت این دسته‌بندی در زندگی روزمره ما زمانی روشن می‌شود که پای یارانه‌ها و کمک‌های معیشتی وسط می‌آید. دولت برای مدیریت بودجه، از این دهک‌ها استفاده می‌کند تا مشخص کند چه کسی به حمایت بیشتری نیاز دارد؛ مثلاً وقتی گفته می‌شود یارانه‌ی دهک‌های اول تا سوم افزایش یافته، یعنی دولت تمرکز خود را روی حمایت از ۳۰ درصدِ کم‌درآمد جامعه گذاشته است. جابه‌جا شدن بین این دهک‌ها مستقیماً روی مبلغ یارانه دریافتی، حذف یا تداوم حمایت‌های دولتی و دسترسی به امتیازاتی مثل کالابرگ الکترونیک اثر می‌گذارد.