زیرساخت حیاتی
همچنین: زیرساخت بحرانی، زیرساختهای استراتژیک، زیرساخت استراتژیک، زیرساخت غیرنظامی
زیرساخت حیاتی همان رگهای حیاتی کشور است که اگر لحظهای قطع شود، چرخ زندگی از حرکت میایستد. این مفهوم فقط شامل جاده و پل نیست، بلکه شبکههای مخابراتی، نیروگاههای برق، تصفیهخانههای آب و حتی سیستمهای پرداخت بانکی را در بر میگیرد. در واقع هر چیزی که نبودش باعث هرجومرج یا آسیب جدی به سلامت و امنیت عمومی شود، در این دسته قرار میگیرد.
اهمیت این زیرساختها زمانی برای ما ملموس میشود که مثلاً با ناترازی گاز در زمستان یا قطعی برق در تابستان روبرو میشویم. وقتی برق یک شهرک صنعتی قطع میشود، تولید متوقف شده و قیمت نهایی کالا برای مصرفکننده بالا میرود. یا اگر شبکه شتاب و سیستم بانکی دچار اختلال شود، خرید روزانه ساده هم برای مردم غیرممکن میشود. بنابراین، سلامت این زیرساختها مستقیماً با قدرت خرید و امنیت داراییهای ما گره خورده است.
چرا الان مهم است
تازهبا داغ شدن تنشهای منطقهای، امنیت «شریانهای حیاتی» ایران از خطوط لوله گاز و نیروگاههای برق تا شبکههای ارتباطی، به صدر اخبار بازگشته است. تهدیدها و حوادث اخیر نشان میدهند که آسیب به این زیرساختها، فراتر از یک خسارت فیزیکی، مستقیماً معیشت، کسبوکارهای دیجیتال و ثبات اقتصادی کشور را هدف میگیرد و حفاظت از آنها به اولویت اول امنیتِ داراییهای ملی تبدیل شده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

روایت وزیر سابق نفت از تماس تهدیدآمیز موساد پیش از انفجار خطوط گاز
وزیر سابق نفت از تماسهای تهدیدآمیز منتسب به موساد پیش از انفجار خطوط گاز در بهمن ۱۴۰۲ پرده برداشت.
۱ مرداد ۱۴۰۵
اصابت پرتابه به نیروگاه برق کویت؛ وقوع آتشسوزی در نزدیکی مرز عراق
اصابت پرتابه به بزرگترین نیروگاه برق کویت منجر به آتشسوزی در نزدیکی مرز عراق شده است.
۱ مرداد ۱۴۰۵
بررسی حقوقی حملات به زیرساختهای غیرنظامی ایران در درگیریهای اخیر
حملات به زیرساختهای غیرنظامی ایران با قوانین بینالمللی بشردوستانه در تضاد بوده و میتواند مصداق جنایت جنگی باشد.
۳۱ تیر ۱۴۰۵
تهدید ترامپ به هدفگیری زیرساختهای حیاتی ایران در صورت تنش در تنگه هرمز
ترامپ تهدید کرد در صورت حمله ایران در تنگه هرمز، زیرساختهای حیاتی ایران از جمله در تهران هدف قرار میگیرند.
۳۱ تیر ۱۴۰۵
حمله موشکی سپاه به دیتاسنتر آمازون در بحرین؛ تغییر دکترین بازدارندگی ایران
سپاه پاسداران با هدف قرار دادن دیتاسنتر آمازون در بحرین، دکترین بازدارندگی خود را به زیرساختهای فناوری گسترش داد.
۳۰ تیر ۱۴۰۵معاون وزیر ارتباطات: قطع اینترنت امنیتساز نیست؛ مرز سایبری کشور را کوچک نکنیم
معاون وزیر ارتباطات هشدار داد قطع اینترنت امنیتساز نیست و با کوچک کردن مرز سایبری، به اقتصاد و امنیت ملی آسیب میزند.
۳۰ تیر ۱۴۰۵
پایداری شبکه آب و برق جنوب کشور پس از حملات اخیر
وزیر نیرو از پایداری زیرساختهای آب و برق جنوب کشور و پیگیری حقوقی حملات اخیر خبر داد.
۲۹ تیر ۱۴۰۵
حمله مجدد به نیروگاه برق و آبشیرینکن کویت؛ خروج واحدهای تولیدی از مدار
حمله دوم به نیروگاه برق کویت در دو روز، منجر به آتشسوزی و اختلال در تولید انرژی شد.
۲۸ تیر ۱۴۰۵
جزئیات هشتمین شب حملات سنتکام به مواضع نظامی و زیرساختهای ایران
هشتمین شب حملات آمریکا به ایران با ادعای هدفگیری مواضع نظامی و گزارشهای آسیب به زیرساختهای غیرنظامی همراه بود.
۲۸ تیر ۱۴۰۵
واکنش وزیر نیرو به حمله نظامی به تأسیسات آبشیرینکن جاسک
حمله نظامی به آبشیرینکن جاسک منجر به قطع آب ۱۰ هزار نفر شد؛ وزارت نیرو این اقدام را جنایت جنگی خواند.
۲۷ تیر ۱۴۰۵
حمله به نیروگاه برق و آبشیرینکن کویت؛ خسارت گسترده به واحدهای تولیدی
حمله به نیروگاه برق و آبشیرینکن کویت باعث آسیب گسترده به واحدهای تولیدی این کشور شد.
۲۶ تیر ۱۴۰۵
ادعای وزیر دفاع آمریکا درباره تخریب زیرساختهای بندری و پلهای ایران
وزیر دفاع آمریکا با انتشار تصویری از تخریب برج چابهار، از استراتژی قطع مسیرهای تدارکاتی ایران خبر داد.
۲۶ تیر ۱۴۰۵
حمله آمریکا به کیش؛ اختلال در شبکه برق جزیره
حمله نظامی آمریکا به کیش باعث آسیب به زیرساخت برق و قطع موقت جریان در بخشی از جزیره شد.
۲۵ تیر ۱۴۰۵
آسیبپذیری شبکه بانکی؛ چرا حملات سایبری اخیر یک هشدار جدی است؟
اختلالات اخیر بانکی هشداری جدی برای ضعفهای ساختاری در امنیت سایبری و ضرورت تقویت زیرساختهای مالی کشور است.
۲۲ تیر ۱۴۰۵
گزارش حملات موشکی به شهرهای جنوبی ایران؛ تایید اصابت پرتابهها در خوزستان و هرمزگان
حمله موشکی به اهداف نظامی در خوزستان و هرمزگان؛ مقامات محلی اصابت پرتابهها به چندین شهر را تایید کردند.
۲۱ تیر ۱۴۰۵
حمله آمریکا به بوشهر؛ هدف قرار گرفتن حریم نیروگاه اتمی و اسکلههای عسلویه
آمریکا به مناطقی در بوشهر از جمله حریم نیروگاه اتمی و اسکله عسلویه حمله کرد؛ خسارات مالی گزارش شده اما تلفات جانی ندارد.
۱۸ تیر ۱۴۰۵
بحران سایبری در شبکه بانکی؛ از چالش تحریم IBM تا راهاندازی زیرساخت جایگزین هور
اختلال در ۴ بانک با زیرساخت بومی مدیریت شد؛ دادهها امن هستند اما چالش تحریم IBM بازیابی را کند کرد.
۱۰ تیر ۱۴۰۵