سرمایهداری دولتی
ساده بگوییم، سرمایهداری دولتی یعنی دولت لباسِ بیزنسمن به تن کند. در این حالت، دولت به جای اینکه فقط مالیات بگیرد و قانون بگذارد، خودش صاحب کارخانه، بانک و شرکتهای بزرگ است. این شرکتها ظاهرِ خصوصی دارند اما مدیرانشان را دولت میچیند و هدفشان نه فقط خدمترسانی، بلکه کسب درآمد و حفظ قدرت اقتصادی در دستِ نهادهای حاکمیتی است.
در اقتصاد ایران، این پدیده را با واژه «خصولتی» میشناسیم. وقتی دولت در بازار خودرو یا فولاد دست دارد، رقابت واقعی از بین میرود؛ چون یک شرکت معمولی نمیتواند با شرکتی که به رانت دولتی و ارز ارزان دسترسی دارد رقابت کند. این موضوع مستقیماً روی جیب شما اثر میگذارد؛ چون باعث میشود کیفیت محصولات پایین بماند، قیمتها دستوری تعیین شود و فرصتهای شغلی و سرمایهگذاری به جای افراد توانمند، به نورچشمیها برسد.
چرا الان مهم است
تازهبا بازگشت قدرتهای جهانی به سمت کنترل مستقیم بازار و حمایت از صنایع خاص، مدل «سرمایهداری دولتی» دوباره به صدر اخبار آمده است. برای ما در ایران که با غولهای دولتی و خصولتی در بورس و صنعت خودرو سر و کار داریم، فهم این موضوع کلید درک علت دخالتهای بیپایان در قیمتگذاری و تأثیر آن بر ارزش داراییهایمان است.
آخرین اخبار با این مفهوم
تناقض ترامپ: حمله به سوسیالیسم، ترویج سرمایهداری دولتی
ترامپ در حالی دموکراتها را به سوسیالیسم متهم میکند که خود با خرید سهام شرکتها، سرمایهداری دولتی را گسترش میدهد.
۳۰ تیر ۱۴۰۵
چرا غرب نمیتواند در بازی سیاستگذاری صنعتی بر چین غلبه کند؟
مزیت چین در تولید ارزان ناشی از ساختار سیاسی منحصربهفردی است که رقابت محلی را با هدایت متمرکز ترکیب میکند.
۵ تیر ۱۴۰۵