لنگر اسمی
لنگر اسمی در واقع یک نقطه اتکا برای اقتصاد است تا قیمتها بیمهابا بالا نروند. بانک مرکزی با انتخاب یک شاخص مشخص مثل نرخ ارز، حجم پول یا هدفگذاری تورم، سعی میکند به ذهنیت جامعه نظم بدهد. وقتی این لنگر درست کار کند و مردم به آن اعتماد داشته باشند، کسبوکارها میتوانند برای آینده برنامهریزی کنند چون اطمینان دارند که قیمتها قرار نیست ناگهانی جهش کنند.
در اقتصاد ایران، دلار به لنگر اصلی انتظارات تبدیل شده است. وقتی قیمت دلار در بازار بالا میرود، حتی اگر هزینههای تولید یک کالا تغییر نکرده باشد، مردم انتظار دارند همه چیز گران شود؛ این یعنی لنگر ذهنی جامعه جابهجا شده است. اگر بانک مرکزی نتواند این لنگر را ثابت نگه دارد، تورم از کنترل خارج میشود، چون هر فردی برای حفظ ارزش دارایی خود، قیمت کالا یا خدماتش را با نرخ جدید دلار هماهنگ میکند.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها که سیاستگذار برای مهار تورم بر تثبیت نرخ ارز پافشاری میکند، بازخوانی تجربه ابرتورم در کشورهایی مثل یوگسلاوی اهمیت «لنگر اسمی» را دوچندان کرده است. در اقتصاد ایران، دلار نقش قطبنمای انتظارات تورمی را دارد؛ اما کارشناسان هشدار میدهند که بدون اصلاحات ساختاری، تکیه بر نرخ ارز به عنوان تنها لنگرِ ثبات، میتواند به جای مهارِ گرانی، به انفجارِ فنر قیمتها در آینده منجر شود.
آخرین اخبار با این مفهوم
درسهای ابرتورم یوگسلاوی برای ایران: چرا تثبیت ارزی بدون اصلاحات ساختاری شکست میخورد؟
تثبیت ارزی بدون اصلاحات ساختاری بودجه و شبکه بانکی، تنها یک مسکن موقت است که به جهشهای ارزی بزرگتر منجر میشود.
۲۴ مرداد ۱۴۰۵