مخاطره اخلاقی
همچنین: ریسک اخلاقی
مخاطره اخلاقی یعنی وقتی شما از عواقب منفی کارهایتان مصون باشید، انگیزهتان برای احتیاط از بین میرود. در واقع وقتی کسی میداند در صورت شکست، شخص دیگری مثل دولت، بیمه یا مالیاتدهندگان جور او را میکشد، تمایل پیدا میکند که ریسکهای بزرگ و غیرمنطقی انجام دهد. این وضعیت باعث میشود منابع مالی به جای سازندگی، در مسیرهای پرخطر و مخرب هدر بروند. در اقتصاد ایران، این مفهوم را به وضوح در رفتار برخی بانکها میبینیم. وقتی مدیران بانکی اطمینان دارند که بانک مرکزی در نهایت با چاپ پول مانع ورشکستگی آنها میشود، با پول مردم وارد بازیهای خطرناک در بازار ملک و ارز میشوند. نتیجه این است که سود این ریسکها به جیب عدهای خاص میرود، اما هزینه جبران خسارت آنها از طریق تورم و کاهش قدرت خرید، به سفره تمام ایرانیها تحمیل میشود.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با پررنگ شدن بحث «اقتصاد سالادی» و غلبه سیاست بر منطق بازار، مخاطره اخلاقی به مسئلهای حیاتی تبدیل شده است. وقتی دولت با دخالتهای دستوری یا تضمینهای غیرمستقیم، هزینه اشتباهِ بازیگران اقتصادی (مثل بانکهای ناتراز یا صنایع رانتی) را از جیب عمومی میپردازد، آنها را به برداشتن ریسکهای خطرناک تشویق میکند؛ چرا که میدانند سود متعلق به آنها و ضرر بر عهده جامعه است.
آخرین اخبار با این مفهوم
اقتصادِ سالادی؛ چرا ترکیبِ دستوریِ بازار و دولت به بنبست میرسد؟
اقتصادِ التقاطی با ترکیبِ متناقضِ بازار و دولت، به جای کارایی، منجر به ناکارآمدی و فساد ساختاری میشود.
۷ شهریور ۱۴۰۵
نقد تند یک اقتصاددان به گزارش گروه ۷: وقتی سیاست جای علم اقتصاد را میگیرد
نقد علمی به گزارش G7؛ نویسنده معتقد است این گزارش به جای حل مشکلات، به دنبال توجیه مداخلات دولتی و پوشاندن شکستهای ساختاری غرب است.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵