منحنی فیلیپس
این منحنی در واقع یک دو راهی سخت را جلوی پای سیاستگذاران میگذارد: «گرانی یا بیکاری؟». منطق سادهاش این است که وقتی دولت پول به بازار تزریق میکند تا چرخِ کارخانهها بچرخد و آدمهای بیشتری سر کار بروند، تقاضا برای کالاها زیاد شده و قیمتها بالا میرود. برعکس، اگر دولت بخواهد با سیاستهای انقباضی جلوی تورم را سفت و سخت بگیرد، معمولاً بازار دچار رکود شده و صف بیکاران طولانیتر میشود.
در واقعیتِ اقتصاد ایران، این رابطه همیشه مثل کتابهای درسی عمل نمیکند و ما پدیده «رکود تورمی» را زیاد تجربه میکنیم. یعنی گاهی با چاپ پول و ایجاد تورم، نه تنها بیکاری کم نمیشود، بلکه به دلیل نااطمینانی اقتصادی، سرمایهها از تولید فرار میکنند. شناخت این منحنی به شما کمک میکند بفهمید چرا وعدههایی مثل «ارزانی و اشتغال فراوان بهطور همزمان» در کوتاهمدت بسیار دشوار است و چرا تصمیمات بانک مرکزی برای کنترل نقدینگی، مستقیماً روی شانس پیدا کردن کار یا امنیت شغلی شما اثر میگذارد.
چرا الان مهم است
تازهدر روزهای اخیر، بازخوانی نظریات رابرت لوکاس و نقد مدلهای سنتی، بار دیگر بحث «منحنی فیلیپس» را داغ کرده است. در اقتصاد ایران که با رکود تورمی مزمن دستوپنجه نرم میکند، درک این موضوع حیاتی است که چرا دیگر نمیتوان با پذیرشِ تورم بالاتر، بیکاری را کاهش داد و چگونه انتظارات مردم، اثربخشی سیاستهای پولی بانک مرکزی را خنثی میکند.
آخرین اخبار با این مفهوم

فراتر از تقابلهای کلیشهای: درسهای رابرت لوکاس برای اقتصاد مدرن
رابرت لوکاس با معرفی انتظارات عقلایی و نقد مدلهای ایستا، بنیانهای اقتصاد کلان مدرن را متحول کرد.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
چرا مدلهای اقتصادی گذشته، پیشگوی خوبی برای آینده نیستند؟
تغییر سیاستهای اقتصادی رفتار مردم را تغییر میدهد، بنابراین دادههای گذشته نمیتوانند آینده را دقیق پیشبینی کنند.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
انقلاب لوکاسی؛ چگونه رکود تورمی، اقتصاد کلان را برای همیشه تغییر داد؟
رکود تورمی دهه ۱۹۷۰ با شکست مدلهای کینزی، راه را برای انقلاب لوکاسی و نظریه انتظارات عقلایی هموار کرد.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
چرا تورم ایران جهش میکند؟ تفکیک ریشههای مزمن از شوکهای کوتاهمدت
تورم ایران ترکیبی از ناترازیهای ساختاری بودجه و شوکهای کوتاهمدت عرضه است که نیازمند اصلاحات همزمان و لنگر کردن انتظارات است.
۱۹ مرداد ۱۴۰۵
معمای نرخ بهره: چرا افزایش آن در بلندمدت تورم را تشدید میکند؟
افزایش نرخ بهره ابزاری دوگانه است که در کوتاهمدت تورمزدا و در بلندمدت میتواند تورمزا باشد.
۱۳ مرداد ۱۴۰۵