نرخ موثر مالیات

نرخ موثر مالیات برخلاف نرخ اسمی که صرفاً یک عدد قانونی است نشان‌دهنده سهم واقعی دولت از درآمد شماست. فرض کنید قانون می‌گوید شرکت‌ها باید ۲۵ درصد سودشان را مالیات بدهند اما وقتی شرکتی از معافیت‌های صادراتی یا مشوق‌های مناطق محروم استفاده می‌کند در نهایت ممکن است فقط ۱۰ درصد از سودش را بپردازد؛ این ۱۰ درصد همان نرخ موثر است. در واقع این شاخص به ما می‌گوید پس از عبور از تمام پیچ‌وخم‌های قانونی و کسر بخشودگی‌ها چقدر پول واقعاً از جیب مالیات‌دهنده خارج شده است. برای یک شهروند یا سرمایه‌گذار ایرانی درک این نرخ کمک می‌کند تا بفهمد سیاست‌های حمایتی دولت چقدر در عمل کارآمد است. مثلاً در بورس تهران بسیاری از شرکت‌ها به دلیل معافیت‌های مالیاتی ناشی از تجدید ارزیابی دارایی‌ها یا سود انباشته نرخ موثر بسیار پایینی دارند که باعث می‌شود سود خالص بیشتری برای سهامدار باقی بماند. در مقابل اگر نرخ موثر مالیات بر حقوق شما به دلیل تورم و ثابت ماندن سقف معافیت‌ها سال به سال بالا برود یعنی دولت بدون تغییر قانون و به شکل غیرمستقیم سهم بیشتری از سفره شما برداشته است.