پایه مالیاتی

پایه مالیاتی یعنی محدوده و ظرفیتی که دولت می‌تواند از آن مالیات بگیرد. اگر اقتصاد را یک کیک بزرگ تصور کنیم، پایه مالیاتی آن بخشی از کیک است که دولت سهم خود را از آن برمی‌دارد. در ایران، به دلیل معافیت‌های زیاد یا نبودِ شفافیت در برخی بخش‌ها، این پایه نسبت به کل اقتصاد کوچک است؛ یعنی بارِ اصلیِ مخارج دولت فقط روی دوش چند بخش محدود مثل کارمندان و شرکت‌های رسمی می‌افتد.

وقتی پایه مالیاتی گسترش می‌یابد، مثلاً با اضافه شدن مالیات بر خانه‌های خالی یا خودروهای لوکس، دولت می‌تواند بدون گران کردنِ خدمات یا افزایش مالیاتِ اصناف خرد، درآمد کسب کند. این کار باعث می‌شود عدالت برقرار شود و کسری بودجه دولت که عامل اصلی تورم و بی‌ارزش شدن پول ملی است، بدون دست کردن در جیبِ اقشار ضعیف یا فشار مضاعف به تولیدکننده جبران شود.