ارز ترجیحی
همچنین: یارانه ارزی
ارز ترجیحی یا همان دلار یارانهای، قیمتی است که دولت برای واردات کالاهای حیاتی تعیین میکند و بسیار پایینتر از نرخ واقعی بازار است. در واقع دولت بخشی از هزینه واردات را از جیب خود یا همان ذخایر ارزی کشور میپردازد تا کالاهایی مثل گندم، روغن یا تجهیزات پزشکی با قیمت کمتری به دست مصرفکننده برسد و نوسانات شدید دلار مستقیماً معیشت مردم را تخریب نکند.
اما این سیاست در اقتصاد ایران همواره با چالشهای بزرگی همراه بوده است. وقتی فاصله قیمت دلار دولتی با بازار آزاد زیاد میشود، انگیزه برای فساد و رانتخواری بالا میرود؛ یعنی ممکن است عدهای دلار ارزان بگیرند اما کالا را با قیمت گران به مردم بفروشند. برای شما به عنوان شهروند، هرگونه تغییر در نرخ ارز ترجیحی به معنای تغییر فوری قیمتها در سوپرمارکت است؛ همانطور که حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی مستقیماً روی قیمت مرغ، تخممرغ و لبنیات اثر گذاشت.
چرا الان مهم است
تازهبا اعتراف بانک مرکزی به شکست سیاست تثبیت و انباشت بدهیهای سنگین به گندمکاران، بحث حذف رانت ارزی دوباره داغ شده است. دولت با هدف تکنرخی کردن ارز، به دنبال پایان دادن به عصر دلار دستوری است؛ سیاستی که قرار بود کالاهای اساسی را ارزان نگه دارد، اما حالا با ایجاد اختلال در زنجیره تولید مرغ و نهادهها، معیشت و سفره مردم را مستقیماً تحت تأثیر قرار داده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

بحران زیان در صنعت مرغداری؛ تولید مازاد و چالشهای صادراتی
تولید مازاد مرغ و فروش زیر قیمت تمامشده، مرغداران ایرانی را با زیان سنگین و خطر کاهش تولید مواجه کرده است.
۲ مرداد ۱۴۰۵
چالش مرغداران با مازاد تولید؛ صادرات ۱۰ هزار تنی مرغ در انتظار اجرا
حذف قیمتگذاری دستوری و مازاد تولید، مرغداران را با زیان مواجه کرده و صادرات هنوز راهکار مؤثری نبوده است.
۱ مرداد ۱۴۰۵
چشمانداز بورس ۱۴۰۵: فرصتهای بنیادی در سایه ریسکهای سیستماتیک
بورس با وجود سودآوری عالی شرکتها و ارزشگذاری جذاب، در انتظار کاهش ریسکهای سیستماتیک برای رشد است.
۳۰ تیر ۱۴۰۵
چرا برخوردهای تعزیراتی با احتکار در ایران شکست میخورد؟
احتکار در ایران بازتاب انتظارات تورمی است و برخوردهای تعزیراتی بدون اصلاحات کلان اقتصادی، راه به جایی نمیبرد.
۲۶ تیر ۱۴۰۵
تورم خوراکیها؛ چرا سفرههای مردم کوچکتر شد؟
تورم خوراکیها با حذف ارز ترجیحی از تورم عمومی پیشی گرفته و فشار معیشتی سنگینی ایجاد کرده است.
۲۴ تیر ۱۴۰۵
دستور ویژه رئیسجمهور برای تسویه ۴ میلیارد یورو مطالبات واردکنندگان کالاهای اساسی
دولت برای جلوگیری از کمبود کالا، بررسی تسویه ۴ میلیارد یورو بدهی ارزی به واردکنندگان را آغاز کرد.
۲۲ تیر ۱۴۰۵پاسخ وزارت جهاد کشاورزی به انتقادات درباره زنجیره تامین نهادههای طیور
وزارت جهاد کشاورزی مسئولیت تامین مالی و قیمتگذاری دستوری در صنعت طیور را رد کرد.
۲۲ تیر ۱۴۰۵
جهش سهم بازار «غکورش» به ۱۷ درصد؛ تصویب سود ۱۶۰ تومانی در مجمع سالیانه
تقسیم سود ۱۶۰ تومانی غکورش و اعلام جهش سهم بازار شرکت به ۱۷.۵ درصد در مجمع عمومی سالیانه.
۲۱ تیر ۱۴۰۵
آغاز توزیع ارز اربعین؛ جزئیات قیمت، سقف دریافت و لیست بانکهای عامل
توزیع ۲۰۰ هزار دینار ارز اربعین با قیمت ۱۲۰ هزار تومان (۱۰٪ زیر بازار) و شرط ثبتنام سماح آغاز شد.
۲۰ تیر ۱۴۰۵
تنگنای دوجانبه در بازار دارو: تولیدکنندگان در بحران نقدینگی، بیماران زیر آوار گرانی
گرانی دارو نتیجه جهش هزینههای تولید و ناترازی بودجه بیمههاست که فشار اصلی آن به جیب بیماران منتقل شده است.
۹ تیر ۱۴۰۵
بحران معیشت کارگران؛ درخواست فوری برای ترمیم دستمزد با تورم ۱۳۴ درصدی خوراکیها
جهش تورم خوراکیها به ۱۳۴٪، نمایندگان کارگری را برای ترمیم فوری دستمزد و فعالسازی مزایای مسکوتمانده به تکاپو انداخته است.
۹ تیر ۱۴۰۵
سهم ۷۷ درصدی خوراک از درآمد خانوار؛ بستهبندی موتور جدید تورم مواد غذایی شد
خوراک ۷۷٪ درآمد خانوار را میبلعد؛ برنج ۵۰٪ گران شد و هزینههای بستهبندی به محرک جدید تورم تبدیل شده است.
۵ تیر ۱۴۰۵
نقشه راه اقتصاد پساجنگ؛ از حذف رانت ارزی تا ترسیم افق توسعه ۱۴۱۴
دولت با نقد سیاستهای دستوری گذشته، استراتژی جدیدی برای ثبات اقتصادی، حذف رانت و مشارکت بخش خصوصی در دوران پساجنگ ترسیم کرد.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵
همتی: بازگشت به ارز ترجیحی منتفی است؛ هدف، تکنرخی شدن حواله ارزی است
بانک مرکزی با رد بازگشت به ارز ترجیحی، بر تکنرخی کردن حواله و حفظ فاصله ۱۰ درصدی با اسکناس تمرکز کرده است.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵
جزئیات واریز کالابرگ و دستور رئیسجمهور برای تسویه مطالبات ۱۹۰ همتی گندمکاران
وزیر کشاورزی گرانی را ناشی از ارز و جنگ دانست؛ رئیسجمهور دستور تسریع در پرداخت پول گندمکاران را صادر کرد.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵
پایان عصر دلار دستوری؛ اعتراف بانک مرکزی به شکست سیاست تثبیت ارزی و ایجاد بدهی میلیاردی
بانک مرکزی با رد نرخ دستوری ۲۸۵۰۰ تومانی، اعتراف کرد این سیاست ۷.۵ میلیارد دلار بدهی و رانت ایجاد کرده است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
بحران در سفره مردم؛ چگونه مقررات ناکارآمد کمر صنعت طیور را شکست؟
مقررات متناقض، بدهی ارزی دولت و بحران نقدینگی، تولید مرغ و تخممرغ را به عنوان آخرین سنگر پروتئین ارزان تهدید میکند.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
سیگنالهای جدید برای تغییر سیاست ارز ترجیحی؛ بازخوانی مواضع بانک مرکزی و وزیر اقتصاد
بررسی احتمال پایان یا اصلاح جدی سیاست ارز ترجیحی بر اساس اطلاعیه بانک مرکزی و اظهارات مقامات اقتصادی.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
حذف گسترده مشمولان از طرح کالابرگ در راه است؟/ توضیحات معاون وزیر رفاه را بخوانید
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
پاسخ قاطع بانک مرکزی به شایعات: تفاوت نرخ اسکناس و حواله به معنای بازگشت ارز رانتی نیست
بانک مرکزی ضمن دفاع از حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، تفاوت نرخ اسکناس و حواله را ناشی از محدودیتهای تحریمی دانست، نه بازگشت به رانت.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵